Η ηλικία των Πυροσβεστών

 

Νέες επιστημονικές μελέτες που θίγουν το κρίσιμο θέμα.

Ιωάννης Σταμούλης

ε.α. Αντιστράτηγος-Υπαρχηγός Π.Σ

 

Το ζήτημα του ηλικιακού ορίου,  παραμονής στη μάχιμη πυροσβεστική  υπηρεσία, αποτελεί ένα διαχρονικό θέμα, που συνήθως συγκρούονται από τη μια οι σκληρές και επικίνδυνες και ανθυγιεινές συνθήκες του επαγγέλματος και από την άλλη οι ψυχρές λογιστικές όψεις του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού συστήματος.

Να σημειώσουμε ότι πρόσφατα, η Ιρλανδία, με τη νομοθετική ρύθμιση « Courts, Civil Law, Criminal Law and Superannuation (Miscellaneous Provisions) Act 2024», αύξησε το όριο συνταξιοδότησης από τα 60 στα 62, βασιζόμενοι στη έλλειψη προσωπικού, στις δυσκολίες  προσλήψεων, στην  ανάγκη αξιοποίησης της εμπειρίας παλαιότερων στελεχών, και λόγω της γενικότερης αύξησης του εργασιακού βίου στην Ευρώπη…

Η ιρλανδική κυβέρνηση παρουσίασε την αλλαγή ως μέτρο  εργασιακής «ευελιξίας», καθώς το μέτρο δεν έχει υποχρεωτικότητα.   Οι Ιρλανδοί Πυροσβέστες μπορούν να παραμένουν μέχρι τα 62, εφόσον το αιτηθούν και  μόνο εφόσον κρίνονται ιατρικά κατάλληλοι μέσω ειδικών ιατρικών αξιολογήσεων. Τα σωματεία τους είδαν το μέτρο με προβληματισμό εκφράζοντάς την ανησυχία τους, ότι αυτή η αύξηση παραμονής, θα αυξήσει τους τραυματισμούς, τα καρδιολογικά περιστατικά, και την επικινδυνότητα στις πυροσβεστικές επιχειρήσεις.

Το ίδιο διάστημα ήρθαν στο φως της δημοσιότητας δύο επιστημονικές μελέτες που έρχονται να συνεισφέρουν στη δημόσια συζήτηση, θέτοντας την πλευρά εκείνη, σύμφωνα με την οποία ττο επάγγελμα του πυροσβέστη προκαλεί τεράστια σωματική και ψυχολογική φθορά, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 50 ετών.

Η πρώτη έρευνα, με τίτλο “The impact of raising the retirement age, occupational safety and health risks for firefighters” (2023), εξετάζει τις συνέπειες της αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης στους πυροσβέστες και προειδοποιεί για σοβαρούς κινδύνους στην υγεία και την επιχειρησιακή ασφάλεια. Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι όσο αυξάνεται η ηλικία των πυροσβεστών, τόσο αυξάνονται και οι πιθανότητες καρδιαγγειακών επεισοδίων, μυοσκελετικών τραυματισμών και θερμικής εξάντλησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, μετά τα 50 χρόνια εμφανίζεται αισθητή μείωση της μυϊκής δύναμης, της αντοχής και της ταχύτητας αντίδρασης, στοιχεία απολύτως κρίσιμα σε επιχειρήσεις διάσωσης και κατάσβεσης πυρκαγιών. Παράλληλα, η συνεχής έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, τοξικούς καπνούς, έντονο στρες και νυχτερινή εργασία επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η φυσική κατάσταση μπορεί να διατηρηθεί σε ικανοποιητικό επίπεδο με συστηματική άσκηση και υγιεινό τρόπο ζωής. Ωστόσο, τονίζουν ότι η βιολογική φθορά παραμένει αναπόφευκτη σε ένα τόσο απαιτητικό επάγγελμα.

Για τους διαπραγματευτές που αγνόησαν την κλασική στρατηγική σκέψη

 

Του Γιάννη Σταμούλη ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ.

Το νέο ebook για την εποχή της διαπραγμάτευσης των μνημονίων.

Έχουν περάσει αρκετά  χρόνια, από τότε που η χώρα μας έζησε μια πρωτοφανή οικονομική και όχι μόνο κρίση, όταν  οδηγήθηκε στην κηδεμονία της επιτροπείας του οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Στην ουσία είχε εμπλακεί σε έναν σε έναν από τους πλέον, σύγχρονης μορφής, πόλεμο.

Από τη μια πλευρά των εμπολέμων, η Τροϊκανή συμμαχία των διεθνών και ευρωπαίων δανειστών- αγορών και από την άλλη η μικρή μας χώρα και ο λαός της.

Ο νέος αυτός σύγχρονος πόλεμος, αντικειμενικό σκοπό είχε από την πλευρά των  «Θεσμών», να εξασφαλιστεί με κάθε τρόπο η απρόσκοπτη και ομαλή εξόφληση του ελληνικού χρέους, με την όσο δυνατόν καλύτερη γρηγορότερη και μεγαλύτερη κερδοφορία των δανειστών αλλά και των διεθνών πωλητών χρήματος και κερδοσκόπων των αγορών.

Από την άλλη πλευρά, η νέα τότε  κυβέρνηση, μετά το 2015, προσπαθούσε να καταργήσει τα μνημόνια με ένα νόμο, με ένα άρθρο και με την στρατηγική του τότε Υπουργού Οικονομικών, προσερχόταν στον «πόλεμο» με τα εργαλεία της νεοφυούς  θεωρίας των παιγνίων.

Η κατάληξη είναι γνωστή, η ελληνική «νεοφυής» στρατηγική προσέκρουσε στην κλασσική στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και ηττήθηκε κατά κράτος.

Εκείνες τις ταραγμένες μέρες του 2015, υπό το βάρος της βαριάς κοινωνικής κρίσης και των μνημονιακών επιταγών, βλέπαμε καταστάσεις που στραγγάλιζαν καθημερινά το βιοτικό επίπεδο των νεοελλήνων και την αξιοπρέπειά τους.

Εικονογράφηση για το νέο σχολικό βιβλίο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας για την Β΄ Γυμνασίου "Ομήρου Ιλιάδα"

 Με ιδιαίτερη χαρά φιλοτέχνησα τoν Δούρειο Ίππο" για το νέο σχολικό βιβλίο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας για την Β΄ Γυμνασίου "Ομήρου, « Ιλιάδα », σε νεοελληνική απόδοση Ν. Καζαντζάκη - Ι.Θ. Κακριδή (πλήρης έκδοση) της Μ. Φουντοπούλου, εκδ. Ελληνική Γραφή.

Προστασία των κατοικιών από πυρκαγιά (α΄μέρος)

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου  Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

(αναδημοσίευση από το περιοδικό Ασφαλιστική Αγορά)

Τα προβλεπόμενα μέτρα παθητικής και ενεργητικής πυροπροστασίας

Στη χώρα μας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι πυρκαγιές που εκδηλώνονται σε χώρους κατοικιών αποτελούν το 11,6% του συνολικού αριθμού των αστικών πυρκαγιών. Το 2024 εκδηλώθηκαν συνολικά 3.766 πυρκαγιές σε κτήρια κατοικιών. Από αυτές, το 43,77% ήταν σε διαμερίσματα, το 32,81% σε μονοκατοικίες, το 15,37% σε διπλοκατοικίες, το 5,49% σε ακατοίκητα οικήματα και το υπόλοιπο (περί τα 2%) σε οικοδομές, τροχόσπιτα, σκηνές.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι πυρκαγιές σε κατοικίες αποτελούν έναν μεγάλο κίνδυνο στην καθημερινότητά μας, με ιδιαίτερα δυσμενή κατάληξη, τόσο σε ανθρώπινες απώλειες όσο και σε υλικές ζημιές. Οι περισσότερες από αυτές οφείλονται ξεκάθαρα στον συνδυασμό ελλιπών μέτρων πρόληψης και αμέλειας.

Στις συνηθισμένες αιτίες αυτών των πυρκαγιών περιλαμβάνονται: η απροσεξία κατά το μαγείρεμα ή η εγκατάλειψη του σκεύους σε αναμμένη κουζίνα, σε συνδυασμό με το μη καθαρισμένο φίλτρο του απορροφητήρα· τα βραχυκυκλώματα, τα υπερφορτωμένα πολύπριζα, τα φθαρμένα ηλεκτρικά καλώδια· η κακή χρήση φορητών θερμαντικών μέσων, η χρήση γυμνής φλόγας (κεριά – καντήλια), η επαφή εύφλεκτων υγρών με γυμνή φλόγα ή πυρακτωμένες επιφάνειες και το κάπνισμα. Μια ξεχωριστή «εποχική αιτία» αποτελεί ο χριστουγεννιάτικος ή εορταστικός στολισμός, με τη σύνθεση εύφλεκτων υλικών και ακατάλληλων φωτιστικών διακόσμων.

Πυροσβεστικό Μουσείο, 19 χρόνια διαδρομής στη διαφύλαξη και προβολή της πυροσβεστικής ιστορίας.

 

Του ε.α. Αντιστράτηγου Γιάννη Σταμούλη

Σαν σήμερα πριν 19 χρόνια, ξεκινά την λειτουργία του, το Πυροσβεστικό Μουσείο του Πυροσβεστικού Σώματος στην Παλλήνη Αττικής.

Μοναδικό στο είδος του, προχώρησε στη συγκέντρωση, διαφύλαξη και κατάλληλη έκθεση στο κοινό των πυροσβεστικών συλλογών, κειμηλίων, μέσων, μηχανολογικού και υλικοτεχνικού εξοπλισμού και άλλων αντικειμένων ιστορικής αξίας, καθώς και συγγραμμάτων πυροσβεστικού ενδιαφέροντος ή που έχουν σχέση με την πυροσβεστική ιστορία, Παράλληλα ξεκίνησε τη συγκέντρωση και διατήρηση υλικού για το Ειδικό ιστορικό πυροσβεστικό αρχείο, καθώς και βιβλία για την Πυροσβεστική Βιβλιοθήκη.

Αυτή η επέτειος της ζωής του Πυροσβεστικού Μουσείου, συμπίπτει με την Διεθνή Ημέρα Μουσείων 2026, όπου το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) έχει επιλέξει το θέμα “Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο” (Museums Uniting a Divided World), εστιάζοντας στη «δύναμη των μουσείων να λειτουργούν ως γέφυρες που ενισχύουν τον διάλογο και την αλληλεγγύη». Με το μήνυμα αυτό, επιδιώκει να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων ως χώρων «που δεν εξαλείφουν τις διαφορές, αλλά δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε αυτές να γίνονται κατανοητές και να αντιμετωπίζονται με σεβασμό. Τα μουσεία ενισχύουν τη σύνδεση μεταξύ γενεών, κοινοτήτων και χωρών, προάγοντας τη διαφορετικότητα, τη βιωσιμότητα και την αμοιβαία εμπιστοσύνη».

Για μένα προσωπική είναι ξεχωριστή τιμή, ότι συνέγραψα την πρώτη έντυπη έκδοση του, "η πυροπροστασία στην Ελλάδα, 1821-1930" και τις δύο πρώτες ηλεκτρονικές του εκδόσεις ,"η συνοπτική ιστορία του Πυροσβεστικού Σώματος 1833-2003" και "βιβλιογραφικός κατάλογος Πυροσβεστικής Βιβλιοθήκης"

Εικονογράφηση για το νέο σχολικό βιβλίο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας για την Α΄ Γυμνασίου "Ομήρου Οδύσσεια"

 Με ιδιαίτερη χαρά φιλοτέχνησα την σχεδία του Οδυσσέα για το νέο σχολικό βιβλίο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας για την Α΄ Γυμνασίου "Ομήρου Οδύσσεια", σε νεοελληνική απόδοση Ζ. Σίδερη (πλήρης έκδοση) της Μ. Φουντοπούλου, εκδ. Ελληνική Γραφή.

Η διαδρομή των σύγχρονων Πυροσβεστικών Αγώνων στην Ελλάδα.

 

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η πρωτοβουλία από κοινού της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος και της Αθλητικής Ένωσης   Πυροσβεστών  Ελλάδος, να διοργανώσουν στις 16 Μάϊου 2026, το ΠΥΡΑΘΛΟΝ, μια αναβίωση των πυροσβεστικών αγώνων, έφερε τη μνήμη μας, 26 χρόνια πριν, στις 19 Απριλίου 2000.  Τότε με  πρωτοβουλία της Σχολής Πυροσβεστών Βιλίων, διοργανώθηκαν στο δημοτικό στάδιο της πόλης,  οι   πρώτοι πυροσβεστικοί αγώνες της Πυροσβεστικής Ακαδημίας με αθλητές τους Δοκίμους Πυροσβέστες της 66ης εκπαιδευτικής σειράς.

Τα αθλήματα ήταν από τα παραδοσιακά των πυροσβεστικών αγώνων:

Αγώνας ταχύτητας 100 μέτρων με πυροσβεστικά εμπόδια. 

Οι αθλητές πρέπει να περάσουν πρώτα πάνω από ξύλινο εμπόδιο ύψους 2 μέτρων, στην συνέχεια με δύο σωλήνες των 45 χιλ. πρέπει να περπατήσουν σε ξύλινη δοκό και ενώ θα βρίσκονται ακόμη πάνω σε αυτή θα τις εκτυλίξουν. Όταν περάσουν τη δοκό θα συνεχίσουν την εγκατάσταση και αφού ολοκληρωθεί οι διαγωνιζόμενοι τερματίζουν με τον αυλό στο χέρι.

Οι υποχρεώσεις των Δήμων για τις εργασίες προληπτικής δασοπροστασίας.

 

Η πρωτομαγιά φέρνει μαζί της και την έναρξη της πανεθνικής προσπάθειας της αντιπυρικής περιόδου. Με το νέο θεσμικό κείμενο της ΚΥΑ 1157/24/4/2026 υπάρχουν υποχρεώσεις για πολίτες, και αρμόδιες υπηρεσίες. Ένα σημαντικό κομμάτι υποχρεώσεων έχουν οι Δήμοι όλης της χώρας Σχηματικά, παραπάνω περιγράφεται ο κατάλογος των υποχρεώσεων του

H 3η Διεθνής Έκθεση Πολιτικής Προστασίας INTERAIGIS 2026

Η 3η Διεθνής έκθεση InterAigis 26, ανοίγει τις πύλες της, την Πέμπτη 23 Απριλίου στο Εκθεσιακό Κέντρο Περιστερίου και θα διαρκέσει μέχρι και το Σάββατο 25 Απριλίου.

Η έκθεση είναι σημείο συνάντησης  για την καινοτομία, την τεχνολογία και το μέλλον της Πολιτικής Προστασίας. 

Οι εκθέτες της παρουσιάζουν  σύγχρονο εξοπλισμό, νέες τεχνολογίες, καινοτόμες λύσεις και υπηρεσίες που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες της πρόληψης, της επέμβασης και της διαχείρισης κρίσεων.

Απευθύνεται στους επαγγελματίες και φορείς παροχής υπηρεσιών πολιτικής προστασίας, εθελοντές και  στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κάθε ενδιαφερόμενο επισκέπτη  που θέλει να γνωρίσει από κοντά τις εξελίξεις στους τομείς της Πολιτικής Προστασίας, της Πυρασφάλειας, της Ασφάλειας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η έκθεση τελεί υπό   την Αιγίδα του  Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας & της ΚΕΔΕ, με την επιστημονική Υποστήριξη της  Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος

                                                                   Η είσοδος είναι δωρεάν.

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της έκθεσης interaigis.gr – Διεθνής Έκθεση Πολιτικής Προστασίας Ασφάλειας Πυρασφάλειας & Ειδικού Εξοπλισμού ΟΤΑ

Οι επικίνδυνες πυρκαγιές κατοικιών

Τα τελευταία θανατηφόρα συμβάντα, μετά από πυρκαγιές σε κατοικίες, επιβάλει την προσοχή μας και την λήψη τόσο προληπτικών μέτρων όσο και μέσων πυροπροστασίας. Το σπίτι μας, η ζωή μας. #safehome

 

Παρουσίαση του βιβλίου "Στρατηγική Πυροσβεστολογία" στο περιοδικό της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος

 

Πέντε χρόνια χωρίς τον Γιώργο Καραϊβάζ

Του Γιάννη Σταμούλη

Επίτιμου Προέδρου ΕΑΠΣ.

Πέντε χρόνια πριν, μια τέτοια μέρα, η ζωή του εξαίρετου δημοσιογράφου  Γιώργου Καραϊβάζ κόβεται απότομα από εγκληματικά χέρια που ακόμη μέχρι και σήμερα δεν έχουν συλληφθεί.

Ένα στυγερό έγκλημα που όπως σημειώνει σήμερα με ανακοίνωσή της η ΕΣΗΕΑ "Όσο παραμένει ανεξιχνίαστη η δολοφονία Καραϊβάζ, θα αποτελεί αγκάθι στη νομιμότητα και το Κράτος Δικαίου."

Και θα συμπληρώσω, ένα αγκάθι κυρίως για την φαμίλια του, αλλά και για όσους τον γνωρίσαμε.

Με το Γιώργο γνωριστήκαμε κάπου αρχές του 2000, στην αρχή του συνδικαλιστικού μου βίου, και συνεχίσαμε με ειλικρινή φιλία για πάνω από δύο δεκαετίες, μέχρι που τα εγκληματικά χέρια τον πήραν από κοντά μας.

Μαχητικός δημοσιογράφος, ακέραιος άνθρωπος, κοινωνικά ευαίσθητος  και φίλος που η γνώμη του ήταν ουσιαστική όταν χρειαζόταν.

Στην διάρκεια των ετών της συνδικαλιστικής μου πορείας, ο Γιώργος ήταν πάντα δίπλα, ο πρώτος που θα διάβαζε τις ανακοινώσεις του σωματείου και θα τις αναρτούσε  στο μαχητικό Bloko του.

Η συζήτηση μαζί του απολαυστική, κοφτερό μυαλό, ιδιαίτερο χιούμορ, ιδιαίτερη συναίσθηση. Δε "μάσησε " ποτέ, μας στήριξε στους αγώνες μας, ειδικά όταν το χάλκεον χέρι της εξουσίας έστεκε απειλητικά πάνω μας. "Κύριε Πρόεδρε....αυτά έχουν τα υψηλά αξιώματα", όπως σημείωνε. 

Ο Γιώργος με μια εξαιρετική αρχοντιά αντιμετώπιζε το δύσκολο χώρο της "ασφάλειας", δεν ήταν λίγες οι φορές που κάναμε πλάκα, για τους τυχόν εντεταλμένους ωτακουστές μας...."καλό είναι, όπως λέγαμε, έχουμε και κάποιους να μας ακούν και να μας προσέχουν..."

Το θλιβερό άγγελμα, μου το έδωσε εν πλώ για Σάμο, μια κοινή φίλη και συνάδελφος, που και η ίδια είναι πλέον  κοντά του....Δεν μπορούσα να το συλλάβω, ο Γιώργος μου φαινόταν άτρωτος, άλλωστε δε νομίζω ότι τον έχω εικόνα ως απόντα. 

Πιστεύω ότι θα μου απαντήσει....και με τον εκλεκτό τρόπο  του, θα συνομιλήσουμε....

Η ελληνική πολιτεία, οφείλει την εξιχνίαση του στυγερού εγκλήματός του, πρωτίστων στην οικογένειά του, αλλά και σε όλη την κοινωνία.

Γιώργο μας λείπεις.

Τα πρόσωπα του εμπρησμού. Ένα σκοτεινό ταξίδι στις εγκληματικές υποθέσεις φονικών πυρκαγιών.

 Στο βιβλίο αυτό, από ανοικτές πηγές, φωτίζουμε το έγκλημα και τον δράστη του εμπρησμού, δείχνοντας πόσο πολύπλευρο είναι το δολοφονικό όργανο της πυρκαγιάς στα χέρια του δράστη. Πάθη, συμφέροντα, διαταραχές, ιδεολογία, πολιτική, ή και συνδυασμός αυτών χρησιμοποίησαν την ανεξέλεγκτη πορεία της φωτιάς ως καταστρεπτικό και πολλές φορές δολοφονικό έργο. 

Σε μια χρονική συγκυρία, όπου οι καταστροφές από τις πυρκαγιές, τείνουν να γίνουν «κανονικότητα» μαζί με την παραφιλολογία περί των υπαιτίων της, κάνουμε μια επιλεκτική παρουσίαση μορφών που πράγματι συγκλόνισαν με το καταστρεπτικό τους πύρινο έργο. 

 Προσπαθούμε με αυτόν τον τρόπο, να δώσουμε πρόσωπο στον «εμπρηστή» που όπως έγραφε δεκαετίες πριν, το 1950, ένας πολυγραφότατος Αξιωματικός του Πυροσβεστικού Σώματος, ο Ηλίας Μπέτσιος: «Ο εμπρηστής κατά γενικήν αντίληψην είναι κακούργος» και ότι «ο άνθρωπος του λαού δεν δύναται συχνά να εννοήση ότι ο εμπρηστής είναι εγκληματίας, επιζήμιος εις τον λαόν, ότι προς το συμφέρον της ολότητας πρέπει να τιμωρήται και ότι ουχί η ασφάλεια, αλλά η ολότης πληρώνει την ζημίαν». 

Από τις φωτιές των μαγισσών μέχρι τους εμπρηστές των δασών, από τον τελετουργικό εμπρησμό μέχρι την ψυχοπαθολογία του πυρομανή, ο εμπρησμός είναι ένα ιδιαίτερα επαχθές έγκλημα, μια βουβή πράξη που καταλήγει σε ένα ιδιαίτερα θορυβώδες φρικιαστικό θέαμα. 

Ο εμπρηστής συχνά παρακολουθεί τη φωτιά που άναψε, μένει κοντά, τρέφεται από το ίδιο του το έργο. Στην ψυχολογία των διεστραμμένων εμπρηστών, στην εικόνα των φλογών που μεγαλώνουν, ο δράστης βλέπει τη δύναμη, τον έλεγχο, την απόλαυση της καταστροφής. 

 Σε πολλές περιπτώσεις, μετά το έγκλημα, επιστρέφει στο σημείο του εμπρησμού, ανακατεύεται με το πλήθος, που τρομαγμένο παρακολουθεί, μερικές φορές συμμετέχει στις επιχειρήσεις κατάσβεσης. 

 Τα πρόσωπα που παρελαύνουν στις σελίδες του βιβλίου, από τα μυθικά μέχρι τα πραγματικά, έσπειραν θάνατο, φόβο, δημιούργησαν συλλογικό τραύμα στην κοινωνία. 

 Κάποια από αυτά χάραξαν την εγκληματολογική μνήμη, άλλωστε οι πυρκαγιές είναι σημαντικό σύμβολο της κοινωνικής ευθραυστότητας. Μέσα από την βιογραφική ανάγνωση των προσώπων, διακρίνουμε λίγο την ψυχολογική τους σκιά. 

 Σε πολλούς από αυτούς μελετώντας τη ζωή τους, πίσω από την ίδια την εγκληματική τους διαταραχή, διακρίνουμε ότι είναι εσωτερικά ασταθείς, και ψυχικά αδύναμοι να ισορροπήσουν στο θυμό τους ή την απόρριψη που υπέστησαν. 

 Μέσα από την κάλυψη των φλογών εκδικούνται, καθαίρονται και ορθώνουν λίγο το ανάστημά τους.

 Σε μερικούς άλλους, τους κατά συρροή εμπρηστές, διακρίνουμε ότι μέσα στην φρενίτιδα του μυαλού τους, είχαν σχέδιο και μεθοδικότητα. Αυτοί οι “serial arsonists” παρακολουθούν, προετοιμάζουν σενάριο, μελετούν τα μοτίβα του ανέμου, γνωρίζουν τη συμπεριφορά της φωτιάς, όπως και οι πυροσβέστες που θα κληθούν να τη σβήσουν. 

 Τα πρόσωπα του εμπρησμού, είναι εκδικητικά, μυστικιστικά, άλλοτε είναι κοινωνικά αποκλεισμένα, άλλοτε επαγγελματίες της φωτιάς, άλλοτε κερδοσκόποι, άλλοτε άρρωστοι πυρομανείς.

 Βλέπουν με διαφορετικό βλέμμα τις φλόγες που κατατρώγουν τα πάντα στο πέρασμά τους. 

Κάθε μία από αυτές τις μικρές ιστορίες είναι μια αφήγηση ενός εγκλήματος που από τις στάχτες του διακρίνονται τόσο ο εμπρηστής όσο και η κοινωνία που τον ανέθρεψε και πολλές φορές ήταν ο επιταχυντής για την πράξη του. 

Κάθε ιστορία είναι μια πυρκαγιά, κατατρώει ότι βρίσκει γύρω της, αλλά αφήνει ίχνη, που μιλάνε ξεκάθαρα για το έγκλημα, τον υπαίτιο και τα αίτια που του όπλισαν το καταστρεπτικό χέρι του.

Το βιβλίο είναι των εκδόσεων "Γρηγόρη", διατίθεται από τα κεντρικά βιβλιοπωλεία και στο τηλ.(210 2116606).

Πολιτική Άμυνα και κοινωνική ετοιμότητα σε μια εποχή νέων κινδύνων

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου  Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Το σκληρό  και αποκρουστικό πρόσωπο του πολέμου που εμφανίστηκε απειλητικό σχεδόν κοντά μας, με επίκεντρο το Ιράν, υπενθυμίζει για άλλη μια φορά,  ότι η διεθνής ασφάλεια παραμένει εύθραυστη και ότι  το περιβάλλον μας, εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται  από αυξανόμενη αβεβαιότητα.

Και ενώ οι εικόνες του πολέμου με τις προειδοποιητικές σειρήνες, έρχονται στα σπίτι μας μέσω των τηλεοπτικών οθόνων, σαν ταινία δράσης, οι περισσότεροι νομίζω των συμπολιτών έχουν ξεχάσει,  η μάλλον  αγνοούν τι σημαίνει "Πολιτική Άμυνα".  

Η ¨Πολιτική Άμυνα"  αποτελεί οργανικό  και αναπόσπαστο μέρος της εθνικής άμυνας, με σκοπό, την προστασία του άμαχου πληθυσμού και τη διασφάλιση της συνέχειας της κοινωνικής και οικονομικής ζωής σε περιόδους κρίσης ή πολεμικών γεγονότων. Περιλαμβάνει μέτρα πρόληψης, ετοιμότητας και προστασίας των πολιτών από κινδύνους που απορρέουν από πολεμικές επιχειρήσεις, υβριδικές απειλές, διαταραχές κρίσιμων υποδομών ή γενικευμένες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. 

 Στην Πολιτική Άμυνα μετέχουν οι δημόσιες και ιδιωτικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας και γενικά το "μη ένοπλο" δυναμικό της.

Με την Πολιτική Σχεδίασης Εκτάκτου Ανάγκης (ΠΣΕΑ), η Πολιτική Άμυνα της χώρας, αποβλέπει στην επιβίωση των Πολιτικών Δυνάμεων της Χώρας στον πόλεμο ή σε έκτακτες ανάγκες στην ειρήνη και στη συμβολή τους στην από κοινού διασφάλιση της Εθνικής Άμυνας.

Ο σκοπός αυτός εξασφαλίζεται μέσω: 

 α) Της οργάνωσης, καθοδήγησης και κινητοποίησης των Πολιτικών Δυνάμεων, από τον καιρό της ειρήνης, για την αντιμετώπιση πάσης φύσεως καταστροφών και της προστασίας της χώρας από εχθρικές ενέργειες. 

 β) Της ομαλής, άρτιας και πλήρους μετάπτωσης των Πολιτικών Δυνάμεων από την ειρηνική σε πολεμική κατάσταση ή σε κατάσταση αντιμετώπισης εκτάκτων εν ειρήνη αναγκών.

 Τα όργανα της Πολιτικής Άμυνας  είναι από όλα τα επίπεδα της κρατικής οντότητας με το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) στην κορυφή και μια κάθετη διαστρωμάτωση που  φθάνει μέχρι και τις Τοπικές Μονάδες Πολιτικής Άμυνας.

Στη περίοδο της ειρήνης, όλος αυτός ο μηχανισμός, σύμφωνα με τα  θεσμικά κείμενα...πρέπει να προετοιμάζουν την ανθεκτικότητα και την επιβίωση του εσωτερικού της χώρας στην περίπτωση της πολεμικής  σύρραξης ή άλλης σοβαρής έκτακτης ανάγκης. Σε αυτή την προετοιμασία περιλαμβάνεται η εκπαίδευση και διαφώτιση του άμαχου πληθυσμού σε θέματα Πολιτικής Κινητοποίησης και Πολιτικής Άμυνας, η θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση των στελεχών των Ενόπλων και Πολιτικών Δυνάμεων της χώρας στο χειρισμό και αντιμετώπιση θεμάτων ΠΣΕΑ, σε όλα τα κλιμάκια διοικήσεως, η προετοιμασία για τη διασφάλιση  εφοδιασμού, μεταφοράς και υγειονομικής περίθαλψης της χώρας. 

Η ελληνική ιστορική εμπειρία επιβεβαιώνει τη σημασία της ετοιμότητας. Κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο οργανώθηκαν καταφύγια και μέτρα προστασίας των αμάχων, ενώ κατά την Κατοχή της Ελλάδας η κοινωνική συνοχή και η αλληλεγγύη αποδείχθηκαν ζωτικές για την επιβίωση του πληθυσμού. 

Η εγρήγορση του πληθυσμού αποτελεί βασική προϋπόθεση αποτελεσματικής πολιτικής άμυνας. Οι πολίτες καλούνται να γνωρίζουν βασικές οδηγίες αυτοπροστασίας, να προετοιμάζουν οικογενειακά σχέδια έκτακτης ανάγκης, να προβλέπουν βασικά αποθέματα και να συμμορφώνονται με τις οδηγίες των αρχών.

 Παράλληλα, η κοινωνική αλληλεγγύη και η συμμετοχή σε δομές εθελοντικής συνδρομής ενισχύουν τη συλλογική ανθεκτικότητα.

Η Πολιτική Άμυνα δεν ενεργοποιείται μόνο σε στιγμές κρίσης· οικοδομείται διαρκώς μέσω ενημέρωσης, εκπαίδευσης και συνεργασίας κράτους και κοινωνίας. Στις  μέρες που ζούμε.. εποχή   διεθνούς αβεβαιότητας, η προετοιμασία δεν αποτελεί λόγο φόβου, αλλά έκφραση θεσμικής ωριμότητας, συλλογικής ευθύνης και συνειδητής συμμετοχής στην εθνική ασφάλεια και άμυνα

Σε έναν κόσμο αυξανόμενων απειλών, η ετοιμότητα της κοινωνίας δεν είναι επιλογή — είναι όρος επιβίωσης και εθνικής συνέχειας.»

Ατομική εικαστική έκθεση Γιάννη Σταμούλη

 Μια εικαστική έκθεση του Γιάννη Σταμούλη με τίτλο " Αν οι μεγάλοι της Τέχνης ζωγράφιζαν φιγούρες του θεάτρου σκιών".  

Γνωστοί πίνακες μεγάλων ζωγράφων μεταμορφώνονται σε φιγούρες θεάτρου σκιών, εμπνευσμένες από την τεχνική και τη μορφή του Καραγκιόζη.

 Οι μορφές απλοποιούνται, αποκτούν έντονο προφίλ, υπερβολικά χαρακτηριστικά και αρθρωτά μέλη, ώστε να μπορούν να «παίξουν» πάνω στον μπερντέ. 

Το θέατρο σκιών είναι μια λαϊκή τέχνη που βασίζεται στη γραμμή, στη σιλουέτα, στο φως και τη σκιά. 

Φανταζόμαστε τους μεγάλους ζωγράφους να σκαρφίζονται φιγούρες του θεάτρου σκιών και να κάνουν ιστορίες με τους ήρωες στην εποχή τους.

Η έκθεση πραγματοποιείται σε αίθουσα στο Δημαρχείο Κηφισιάς. Στα εγκαίνια παραβρέθηκε ο Δήμαρχος Κηφισιάς Β. Ξυπολιτάς, ο Υπαρχηγός του Π.Σ. Αντιστράτηγος Α.Παππάς, ο Πρόεδρος της ΕΑΠΣ, Κ.Τσίγκας, ο Πρόεδρος της ΕΕΑΠΣ Π.Βελής,

Η τήρηση της πυροπροστασίας στις βιομηχανικές- βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, οφείλει να είναι πρωταρχικό μέλημα της λειτουργίας τους.

 

Γιάννης Σταμούλης

ε.α.Αντιστράτηγος Π.Σ.

(δημοσιεύτηκε στη Βραδυνή της 1/2/2026)

Το 2024, σε βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους στην χώρα μας εκδηλώθηκαν 337 πυρκαγιές, το 2023 εκδηλώθηκαν 355,το 20022,352 και το 2021 εκδηλώθηκαν 356 πυρκαγιές.

Οι συγκεκριμένοι χώροι, λόγω της φύσης των παραγωγικών διαδικασιών, της ευφλεξιμότητας ή και εκρηκτικότητας των πρώτων υλών τους σε συνδυασμό  με τον  μηχανολογικό εξοπλισμό υψηλής ισχύος και των σύνθετων  ηλεκτρικών  συστημάτων τους, εμφανίζουν μια εγγενή επικινδυνότητα, που  την κατατάσσει στις πλέον σημαντικές απειλές της πολιτικής προστασίας.

Δυστυχώς πολλές φορές αυτές οι απειλές εκδηλώθηκαν με τραγικά αποτελέσματα, όπως το τελευταίο τραγικό συμβάν στα Τρίκαλα.

Όλα αυτά τα τραγικά περιστατικά στους βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους, αναδεικνύουν την υποχρέωση των ιδιοκτητών- υπευθύνων σε μια ολιστική εφαρμογή τόσο των νομικών υποχρεώσεων για την πυροπροστασία  και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων,  όσο και επιπλέον αυτών που σαν «καλές πρακτικές» να έρχονται να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους  που προκύπτουν από την καθημερινότητα.

Σε αυτή την ολιστική  υλοποίηση πυροπροστασίας- ασφαλείας- πέρα από την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέσων και μέτρων πυρασφαλείας (μόνιμο υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο, σύστημα ανίχνευσης, σύστημα αυτόματης κατάσβεσης,  φορητά πυροσβεστικά κ.λ.π.) πρέπει να  συνυπάρχει και  η ευλαβική τήρηση και μια σειράς από προληπτικά μέτρα όπως:

Όταν οι πλημμύρες σκοτώνουν...

 Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Τον Σεπτέμβριο, του 2024 η καταιγίδα Μπόρις. είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία φονικών πλημυρών που   έπληξαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, με θανάτους και ζημιές σε περιοχές της Γερμανίας, της Πολωνίας, της Αυστρίας, της Ουγγαρίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας, της Ρουμανίας και της Ιταλίας.

Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, στην Ισπανία,   ακραίες βροχοπτώσεις προκάλεσαν πλημμύρες με καταστροφικές επιπτώσεις και θανάτους  στη Βαλένθια και τις γειτονικές περιοχές. Τουλάχιστον 232 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Βαλένθια, και  στις επαρχίες Αλμπαθέτε, Κουένκα και Μάλαγα. Οι ζημίες στις υποδομές και οι οικονομικές απώλειες αποτιμήθηκαν  περίπου 16,5 δισ.

Το 2025 ξεκίνησε θυελλώδες, με σφοδρούς ανέμους να σαρώνουν τμήματα της Γαλλίας. Περιοχές στον βορρά, όπως η Σαρλεβίλ-Μεζιέρ, η Σαλόν-αν-Σαμπάν και το Μπαρ-λε-Ντικ, επλήγησαν περισσότερο, με συχνές ριπές που έφταναν έως και τα 110 km/h.

Την άνοιξη, τα ακραία φαινόμενα έπληξαν πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Δεκάδες άνθρωποι απομακρύνθηκαν από περιοχές στην κεντρική και βόρεια Ισπανία λόγω της καταιγίδας Μαρτίνιο, ενώ οι χειρότερες πλημμύρες των τελευταίων τριών δεκαετιών παρέλυσαν το ιστορικό ορυχείο αλατιού Πράιντ στη Ρουμανία. Εκατοντάδες κάτοικοι απομακρύνθηκα , με τα σπίτια τους να υφίστανται ζημιές ύστερα από ημέρες καταρρακτώδους βροχής και ισχυρών ανέμων.

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ Στρατηγική Πυροσβεστολογία

«Η κατάσβεσις του πυρός είναι μια επιστήμη βασιζομένη θεμελιωδώς επί αρχών και νόμων σαφώς προσδιορισμένων. Εξ ίσου θεμελιώδης είναι μία τέχνη απαιτούσα δεξιότητα ευφυΐαν, πείραν και ορθήν κρίσιν… Η κατάσβεσις του πυρός είναι μια κρίσιμος απασχόλησις, εφ ής η Πυροσβεστική Υπηρεσία και ο μεμονωμένος πυροσβέστης βασίζονται ζωτικώς. Η ζωή πολλών ατόμων και γενικότερον η ευημερία αυτών στηρίζεται καθημερινώς εις τον πυροσβέστην και το έργον του συνοδεύεται υπό σημαντικού προσωπικού κινδύνου.»

Με αυτά τα  λόγια, μιας συμπτυγμένης θεωρίας, το 1965, προλόγιζε το βιβλίο του, «Επιστημονική Πυροσβεστολογία»,  ο εξαιρετικός Αξιωματικός του Πυροσβεστικού Σώματος, Ηλίας Μπέτσιος. Ένα βιβλίο μοναδικό και πρωτοπόρο για την εποχή του, που θεμελίωσε την πυροσβεστική τέχνη  στην χώρα, εξοπλίζοντας τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος με ένα  θεωρητικό εργαλείο - εφόδιο για την αποτελεσματικότητα  της διοίκησης του πυροσβεστικού οργανισμού.

Η επιστήμη της πυροσβεστικής τέχνης και  στρατηγικής και διοικητικής – ηγεσίας, αποτελούν τα σημαντικότερα εφόδια στο πολύπλοκο και απαιτητικό πυροσβεστικό επάγγελμα.

Μια  πυροσβεστική επιστήμη, που   πρέπει να ακολουθεί τις  εξελίξεις στην τεχνολογία,  την αλλαγή των παραγωγικών μεθόδων, και υλικών, αλλά και τις  εξελίξεις  στα πυροσβεστικά μέσα, μηχανήματα και υλικά. Η πυροσβεστική στρατηγική σε επίπεδο κεντρικής ηγεσίας, η διοικητική τακτική  και κυρίως η διεύθυνση των πυροσβεστικών και διασωστικών επιχειρήσεων που συγκροτούν τον  βασικό  κορμό  του Πυροσβεστικού Σώματος, αντικειμενικό σκοπό έχουν την  προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών, αλλά και την προάσπιση  του εθνικού φυσικού πλούτου από της κινδύνους των πυρκαγιών και των υπόλοιπων απειλών, φυσικών ή ανθρωπογενών. 

Ο Πυροσβέστης, μετά την αποχώρηση από την ενεργό υπηρεσία.

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η πολυετής  επαγγελματική δραστηριότητα των πυροσβεστικών στελεχών  συνδέεται αναπόφευκτα, με υψηλή έκθεση  τους σε τραυματικά γεγονότα, με το ανάλογο  ψυχολογικό φόρτο.

Αναζητώντας έρευνες στη διεθνή  βιβλιογραφία, υπάρχουν αρκετές  που εξετάζουν τις ψυχικές επιπτώσεις αυτής της έκθεσης στους εν ενεργεία πυροσβέστες, και κάποιες, ελάχιστες,  που να ερευνούν το φαινόμενο στους Πυροσβέστες μετά την συνταξιοδότησή τους.

Το πυροσβεστικό επάγγελμα, εν γένει, συγκροτεί μια επαγγελματική ομάδα με αυξημένη έκθεση σε ακραία, απρόβλεπτα και συχνά θανατηφόρα συμβάντα. Η βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι η χρόνια έκθεση σε τραυματικά γεγονότα συνδέεται με υψηλά ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και Διαταραχή Μετατραυματικού  Στρες (PTSD) (Stanley et al., 2017).

Είναι προφανές ότι όποιες δυσάρεστες συνέπειες  αυτές της εργασιακής εμπειρίας συνεχίζουν να «συντροφεύουν» τον Πυροσβέστη  ακόμη και μετά τη συνταξιοδότηση.

Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε περιστατικά υψηλής απειλής έχει τεκμηριωθεί ως ισχυρός παράγοντας κινδύνου για PTSD. Διεθνώς, μελέτες έχουν δείξει ότι οι συνταξιούχοι πυροσβέστες παρουσιάζουν αυξημένα ποσοστά PTSD σε σχέση με τους εν ενεργεία συναδέλφους τους. Σε αυστραλιανή έρευνα, το ποσοστό πιθανής PTSD στους συνταξιούχους ανήλθε στο 18%, έναντι 8% στους ενεργούς πυροσβέστες (Bryant et al., 2020).

Ο Πυροσβέστης, μετά την αποχώρηση από την ενεργό υπηρεσία.

 Άρθρο μου στο περιοδικό της ΕΑΑΠΣ« Η συνταξιοδότηση δεν πρέπει να είναι μια ψυχρή έξοδος, αλλά μια νέα αρχή, με στήριξη, αναγνώριση και προοπτική¨... μιας και στα χρόνια της ενέργειας ....Μας μαθαίνουν πώς να μπαίνουμε στη φωτιά, αλλά όχι πώς να βγαίνουμε από την υπηρεσία.»...