Η εύφλεκτη πλευρά της ανακύκλωσης

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Άλλος ένας νέος μεταποιητικός κλάδος έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, με τη λειτουργία μεγάλων εγκαταστάσεων όπου συγκεντρώνονται, διαχωρίζονται, επεξεργάζονται και αποθηκεύονται σημαντικές ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών. Χαρτί, πλαστικά και μεταλλικά απόβλητα αποτελούν τον πυρήνα αυτής της δραστηριότητας.
Εγκαταστάσεις που συνεισφέρουν στην κυκλική οικονομία, μειώνουν με την ανακυκλωτική διαδικασία τα απορρίμματα, με ό,τι αυτό σημαίνει για το περιβάλλον, αλλά παράλληλα μπορούν οι ίδιες, αν δεν λάβουν τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας και πυροπροστασίας, να μετατραπούν σε υψηλές εστίες επικινδυνότητας.
Μια πυρκαγιά σε τέτοιες εγκαταστάσεις –και δυστυχώς το έχουμε δει να συμβαίνει αρκετές φορές στη χώρα μας–, παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κινδύνου. Η πυρκαγιά αποκτά γρήγορα μεγάλες διαστάσεις και για την κατάσβεσή της απαιτείται πολύωρη ή ακόμη και πολυήμερη πυροσβεστική επιχείρηση.
Στις εγκαταστάσεις με κύριο υλικό το χαρτί, δημιουργείται σημαντικό πυροθερμικό φορτίο, ιδιαίτερα όταν αποθηκεύεται σε μεγάλους σωρούς ή συμπιεσμένα δέματα. Ειδικά όταν η φωτιά διεισδύσει στο εσωτερικό της αποθηκευμένης μάζας, δυσχεραίνεται η πλήρης κατάσβεση με αυξημένο κίνδυνο αναζωπυρώσεων.
Στις εγκαταστάσεις με πλαστικά, ανάλογα και με το είδος και τη μορφή του υλικού, κοινό γνώρισμα είναι η ταχεία ανάπτυξη της πυρκαγιάς, η υψηλή έκλυση θερμότητας και η παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων πυκνού καπνού, που εκτός από τις δυσκολίες στην πυρόσβεση, δημιουργούν μεγάλους περιβαλλοντικούς και υγιεινολογικούς κινδύνους.

Τα πρόσωπα του εμπρησμού. Ένα σκοτεινό ταξίδι στις εγκληματικές υποθέσεις φονικών πυρκαγιών.

 Στο βιβλίο αυτό, από ανοικτές πηγές, φωτίζουμε το έγκλημα και τον δράστη του εμπρησμού, δείχνοντας πόσο πολύπλευρο είναι το δολοφονικό όργανο της πυρκαγιάς στα χέρια του δράστη. Πάθη, συμφέροντα, διαταραχές, ιδεολογία, πολιτική, ή και συνδυασμός αυτών χρησιμοποίησαν την ανεξέλεγκτη πορεία της φωτιάς ως καταστρεπτικό και πολλές φορές δολοφονικό έργο. 

Σε μια χρονική συγκυρία, όπου οι καταστροφές από τις πυρκαγιές, τείνουν να γίνουν «κανονικότητα» μαζί με την παραφιλολογία περί των υπαιτίων της, κάνουμε μια επιλεκτική παρουσίαση μορφών που πράγματι συγκλόνισαν με το καταστρεπτικό τους πύρινο έργο. 

 Προσπαθούμε με αυτόν τον τρόπο, να δώσουμε πρόσωπο στον «εμπρηστή» που όπως έγραφε δεκαετίες πριν, το 1950, ένας πολυγραφότατος Αξιωματικός του Πυροσβεστικού Σώματος, ο Ηλίας Μπέτσιος: «Ο εμπρηστής κατά γενικήν αντίληψην είναι κακούργος» και ότι «ο άνθρωπος του λαού δεν δύναται συχνά να εννοήση ότι ο εμπρηστής είναι εγκληματίας, επιζήμιος εις τον λαόν, ότι προς το συμφέρον της ολότητας πρέπει να τιμωρήται και ότι ουχί η ασφάλεια, αλλά η ολότης πληρώνει την ζημίαν». 

Από τις φωτιές των μαγισσών μέχρι τους εμπρηστές των δασών, από τον τελετουργικό εμπρησμό μέχρι την ψυχοπαθολογία του πυρομανή, ο εμπρησμός είναι ένα ιδιαίτερα επαχθές έγκλημα, μια βουβή πράξη που καταλήγει σε ένα ιδιαίτερα θορυβώδες φρικιαστικό θέαμα. 

Ο εμπρηστής συχνά παρακολουθεί τη φωτιά που άναψε, μένει κοντά, τρέφεται από το ίδιο του το έργο. Στην ψυχολογία των διεστραμμένων εμπρηστών, στην εικόνα των φλογών που μεγαλώνουν, ο δράστης βλέπει τη δύναμη, τον έλεγχο, την απόλαυση της καταστροφής. 

 Σε πολλές περιπτώσεις, μετά το έγκλημα, επιστρέφει στο σημείο του εμπρησμού, ανακατεύεται με το πλήθος, που τρομαγμένο παρακολουθεί, μερικές φορές συμμετέχει στις επιχειρήσεις κατάσβεσης. 

 Τα πρόσωπα που παρελαύνουν στις σελίδες του βιβλίου, από τα μυθικά μέχρι τα πραγματικά, έσπειραν θάνατο, φόβο, δημιούργησαν συλλογικό τραύμα στην κοινωνία. 

 Κάποια από αυτά χάραξαν την εγκληματολογική μνήμη, άλλωστε οι πυρκαγιές είναι σημαντικό σύμβολο της κοινωνικής ευθραυστότητας. Μέσα από την βιογραφική ανάγνωση των προσώπων, διακρίνουμε λίγο την ψυχολογική τους σκιά. 

 Σε πολλούς από αυτούς μελετώντας τη ζωή τους, πίσω από την ίδια την εγκληματική τους διαταραχή, διακρίνουμε ότι είναι εσωτερικά ασταθείς, και ψυχικά αδύναμοι να ισορροπήσουν στο θυμό τους ή την απόρριψη που υπέστησαν. 

 Μέσα από την κάλυψη των φλογών εκδικούνται, καθαίρονται και ορθώνουν λίγο το ανάστημά τους.

 Σε μερικούς άλλους, τους κατά συρροή εμπρηστές, διακρίνουμε ότι μέσα στην φρενίτιδα του μυαλού τους, είχαν σχέδιο και μεθοδικότητα. Αυτοί οι “serial arsonists” παρακολουθούν, προετοιμάζουν σενάριο, μελετούν τα μοτίβα του ανέμου, γνωρίζουν τη συμπεριφορά της φωτιάς, όπως και οι πυροσβέστες που θα κληθούν να τη σβήσουν. 

 Τα πρόσωπα του εμπρησμού, είναι εκδικητικά, μυστικιστικά, άλλοτε είναι κοινωνικά αποκλεισμένα, άλλοτε επαγγελματίες της φωτιάς, άλλοτε κερδοσκόποι, άλλοτε άρρωστοι πυρομανείς.

 Βλέπουν με διαφορετικό βλέμμα τις φλόγες που κατατρώγουν τα πάντα στο πέρασμά τους. 

Κάθε μία από αυτές τις μικρές ιστορίες είναι μια αφήγηση ενός εγκλήματος που από τις στάχτες του διακρίνονται τόσο ο εμπρηστής όσο και η κοινωνία που τον ανέθρεψε και πολλές φορές ήταν ο επιταχυντής για την πράξη του. 

Κάθε ιστορία είναι μια πυρκαγιά, κατατρώει ότι βρίσκει γύρω της, αλλά αφήνει ίχνη, που μιλάνε ξεκάθαρα για το έγκλημα, τον υπαίτιο και τα αίτια που του όπλισαν το καταστρεπτικό χέρι του.

Το βιβλίο είναι των εκδόσεων "Γρηγόρη", διατίθεται από τα κεντρικά βιβλιοπωλεία και στο τηλ.(210 2116606).

Σχεδιασμός εκτάκτων αναγκών σε υγειονομικές μονάδες

Του  ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Το πλήγμα από μια καταστροφή σε μια νοσηλευτική μονάδα είναι μια ιδιαίτερη  απειλή της πολιτικής προστασίας και η αντιμετώπιση των συνεπειών της είναι ιδιαίτερα πολυσύνθετη, που θα πρέπει να  βασίζεται σε ένα ιδιαίτερα προσεχτικά σχεδιασμένο ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ, που να είναι πραγματικό, ρεαλιστικό, διαρκώς επικαιροποιημένο και το βασικότερο να στηρίζεται από ομάδες προσωπικού που να είναι άρτια εκπαιδευμένες και εξοπλισμένες.

Πυρκαγιές, εκρήξεις, ισχυροί άνεμοι, σεισμοί, υπερβολική ζέστη ή κρύο, ηφαίστεια, περιστατικά με επικίνδυνα υλικά, τρομοκρατικές ενέργειες, εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης ή υδροδότησης. είναι μια λίστα από τις πλέον συνήθεις απειλές που μπορούν να πλήξουν μια υγειονομική μονάδα.

Ένα από τα πλέον σημαντικά ζητήματα στην διαχείριση μιας τέτοιας κρίσης είναι ένας λεπτομερής σχεδιασμός προκειμένου να υποστηριχθεί η ορθή λήψη αποφάσεων σχετικά με την εκκένωση μιας υγειονομικής μονάδας όταν αυτή εκτεθεί σε κίνδυνο. Αυτό πρέπει να συνοδεύεται και από μια εξειδικευμένη εκπαίδευση της διοίκησής τους, ώστε να μπορούν να αξιολογούν τα δεδομένα της συγκεκριμένης δημιουργηθείσας κατάστασης, τόσο με την αξιολόγηση των τρωτών σημείων και τον προσδιορισμό των αναμενόμενων επιπτώσεων, όσο και για τον υπολογισμό του απαιτούμενου και αναγκαίου χρόνου για την μετακίνηση κυρίως των ασθενών.

Η εξερεύνηση της πυρκαγιάς ολοκληρώνεται από την πυροσβεστική εμπειρογνωμοσύνη

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η διερεύνηση μιας πυρκαγιάς είναι ένα ιδιαίτερα απαιτητικό και εξειδικευμένο  αντικείμενο.

 Αποτελεί οργανικά δεμένο στάδιο μιας ολοκληρωμένης πυροσβεστικής επιχείρησης, αφού η νομοθετική επιταγή στη χώρα μας, θέλει την εξερεύνηση της, να την πραγματοποιεί σε προανακριτικό επίπεδο ο Πυροσβέστης.  

Μια πράξη που βασίζεται σε μια ολιστική αντιμετώπιση του κύκλου μιας πυρκαγιάς. 

Ο πυροσβεστικός οργανισμός στην πατρίδα μας, ελέγχει τα προληπτικά  μέτρα πυροπροστασίας, επεμβαίνει για την κατάσβεση μιας πυρκαγιάς και στο τέλος ερευνά για τα αίτια και τον υπαίτιο της.  Τα παραπάνω αποτελούν μια ολιστική διαδικασία, όπου  κομβικής σημασίας αποτελεί η  πυροσβεστική εμπειρία και οπτική και γνώση των στελεχών του Π.Σ. που είναι και οι πλέον αρμόδιοι για το φαινόμενο της πυρκαγιάς.

Στην φαρέτρα του Πυροσβέστη ερευνητή, το νομοθετικό πλαίσιο, ειδικά στη χώρα μας, δίνει τη δυνατότητα να αναθέσει σε εξειδικευμένους δικαστικούς πραγματογνώμονες την απάντηση σε ερωτήματα ειδικευμένων τεχνικών ζητημάτων, ώστε να έχει πιστοποιημένες απαντήσεις, που θα αποτελέσουν μια πρώτη βάση για την ερευνητική του διαδικασία.  

Οι συγκεκριμένες πραγματογνωμοσύνες  εν συνεχεία θα  "αναγνωστούν και θα επεξεργαστούν" με το εργαλείο της εγκληματολογικής αξιολόγησης του Πυροσβέστη και θα συνδυαστούν  με τα υπόλοιπα στοιχεία.

'Οσα επιστημονικά και διεπιστημονικά papers και αν συγγραφούν για μια υπόθεση εάν δεν συνδυαστούν με τις καταθέσεις των πυροσβεστών, αστυνομικών, παρευρισκόμενων στο συμβάν, το τυχόν οπτικό υλικό, τα ευρήματα στον τόπο του συμβάντος, την ανάλυση των δεικτών καύσης και την πυροσβεστική εμπειρογνωμοσύνη του συνολικού συμβάντος, η πραγματική αιτία δύσκολα θα προσεγγιστεί.

Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι στα πλαίσια αυτής της  λογικής,  η   ελληνική δικαιοσύνη με τη σειρά της αποδέχεται ως δικαστικούς πραγματογνώμονες στις λίστες των πρωτοδικείων της, Αξιωματικούς του Πυροσβεστικού Σώματος ως ειδικούς για τα συμβάντα πυρκαγιών.

Σε κάθε περίπτωση η διερεύνηση μιας πυρκαγιάς είναι εξαιρετικά σοβαρή αποστολή, κομμάτι της απονομής της δικαιοσύνης και ως τέτοια θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ειδικά από τους μετέχοντες σε αυτή.