Ο βαρύς λογαριασμός για τις φωτιές

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Στο ειδικό αφιέρωμα της Καθημερινής και του Insurance Daily με τίτλο «Νέο αφιέρωμα για την Ασφάλιση Επιχειρήσεων» εμπεριέχεται ένα εξαιρετικό άρθρο της  Βίκυς Γερασίμου με τίτλο «Ποιος πληρώνει τον βαρύ λογαριασμό από τις φωτιές». Στο άρθρο  συνέβαλα με ανάλυση και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων του Πυροσβεστικού Σώματος για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα κατά την πενταετία 2021–2025, αναδεικνύοντας την έκταση του προβλήματος και τις σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές του διαστάσεις.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Πυροσβεστικού Σώματος που παρουσιάζονται στο δημοσίευμα, από το 2021 έως το 2025 καταγράφηκαν 102.627 αστικές πυρκαγιές.

Η Αττική συγκεντρώνει 28.170 περιστατικά, η Κεντρική Μακεδονία 18.167, η Δυτική Ελλάδα 10.469 και η Θεσσαλία 7.922.

Οι πυρκαγιές έπληξαν κυρίως κατοικίες, μεταφορικά μέσα, αποθηκευτικούς χώρους και επαγγελματικές εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 18.589 περιστατικά σε κατοικίες, 7.840 σε μεταφορικά μέσα ξηράς, 2.370 σε αποθήκες και 1.624 σε βιομηχανίες και βιοτεχνίες.

Η ανάλυση αυτών των δεδομένων μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο σχεδιασμό της πρόληψης, στην εντατικοποίηση των ελέγχων και στην αποτελεσματικότερη κατανομή των διαθέσιμων πόρων.

Οι συχνότερες αιτίες και το ανθρώπινο κόστος

Στις αιτίες που καταγράφονται συγκαταλέγονται οι γυμνές φλόγες, τα βραχυκυκλώματα, τα υπολείμματα καπνίσματος και η αυτανάφλεξη αιθάλης.

Οι αριθμοί είναι συγκεκριμένοι: 4.312 περιστατικά από γυμνές φλόγες, 2.514 από βραχυκυκλώματα, 2.346 από υπολείμματα καπνίσματος και 2.186 από αυτανάφλεξη αιθάλης.

Πίσω από αυτά τα περιστατικά βρίσκονται και ανθρώπινες απώλειες. Κατά την πενταετία 2021–2025 καταγράφηκαν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, 284 νεκροί, 144 τραυματίες και 189 άτομα με εγκαύματα. Στους αριθμούς περιλαμβάνονται ιδιώτες και πυροσβέστες.

Η πρόληψη, η ασφαλής λειτουργία των εγκαταστάσεων, η έγκαιρη ανίχνευση και η ενημέρωση των πολιτών αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τον περιορισμό τόσο των ανθρώπινων απωλειών όσο και των οικονομικών συνεπειών.

395,9 εκατ. ευρώ ζημιές – μόλις 113 εκατ. ευρώ ασφαλιστικές αποζημιώσεις

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που αναδεικνύονται στο άρθρο αφορά την οικονομική ζημία από τις αστικές πυρκαγιές, η οποία υπολογίζεται σε 395.911.351 ευρώ.

Από αυτό το ποσό, περίπου 113 εκατ. ευρώ καλύπτονται από ασφαλιστικές αποζημιώσεις. Πρόκειται για περίπου 28,6% της συνολικής ζημίας, ενώ το υπόλοιπο 71,4% δεν καλύπτεται από τις αντίστοιχες ασφαλιστικές αποζημιώσεις.

Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες και οι επιχειρήσεις χωρίς επαρκή ασφαλιστική κάλυψη κινδυνεύουν να επωμιστούν οι ίδιοι σημαντικό μέρος της καταστροφής. Παράλληλα, το κράτος καλείται να στηρίξει τους πληγέντες και να χρηματοδοτήσει έργα αποκατάστασης, όπου προβλέπεται.

Το 71,4% δεν σημαίνει ότι ολόκληρο το ποσό καταβάλλεται αυτομάτως από το κράτος. Αναδεικνύει, όμως, το σημαντικό κενό προστασίας που αντιμετωπίζουν πολίτες και επιχειρήσεις μετά από μια πυρκαγιά.

Οι δασικές πυρκαγιές και οι μακροχρόνιες συνέπειες

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο στο πεδίο των δασικών πυρκαγιών. Η μεγάλη πυρκαγιά του Έβρου τον Αύγουστο του 2023 συγκαταλέχθηκε στις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στις καμένες εκτάσεις. Αφορούν τα οικοσυστήματα, τη βιοποικιλότητα, τη διάβρωση του εδάφους, τον κίνδυνο πλημμυρών και την οικονομική δραστηριότητα των τοπικών κοινωνιών.

Η κλιματική αλλαγή δεν είναι η μοναδική αιτία εκδήλωσης πυρκαγιών. Η άνοδος της θερμοκρασίας, η ξηρασία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, ωστόσο, μπορούν να ευνοήσουν την εξάπλωσή τους και να δυσχεράνουν την αντιμετώπισή τους.

Απαιτείται, επομένως, συνδυασμός μέτρων: πρόληψη, διαχείριση της καύσιμης ύλης, προστασία οικισμών, κατάλληλος σχεδιασμός υποδομών και επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Η πρόληψη είναι οικονομική επένδυση

Ο λογαριασμός μιας πυρκαγιάς δεν κλείνει με την κατάσβεσή της. Συνεχίζεται μέσα από την απώλεια περιουσιών και εισοδήματος, τις αποζημιώσεις, τις κρατικές ενισχύσεις και την αποκατάσταση των υποδομών.

Η συστηματική αξιοποίηση των στατιστικών στοιχείων μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό περιοχών υψηλού κινδύνου, στην ιεράρχηση των παρεμβάσεων και στην αποτελεσματικότερη διάθεση των πόρων. Παράλληλα, η ενίσχυση της ασφαλιστικής προστασίας και η ενημέρωση των πολιτών μπορούν να περιορίσουν τις οικονομικές συνέπειες.

Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει κάθε πυρκαγιά, αλλά πόσο από αυτό το κόστος θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.

Η πρόληψη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απλή διοικητική υποχρέωση ή δαπάνη. Είναι επένδυση στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας, του περιβάλλοντος και της οικονομίας.

Το άρθρο της Καθημερινής.

Φυσικό Αέριο: Οι υποχρεώσεις του Διαχειριστή από το δίκτυο έως τον μετρητή

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ.

Το φυσικό αέριο αποτελεί πλέον σημαντικό μέρος της ενεργειακής καθημερινότητας στην Ελλάδα. Το δίκτυο διανομής της Enaon EDA εκτείνεται σε περίπου 9.080 χιλιόμετρα και εξυπηρετεί περίπου 650.000 ενεργά σημεία παράδοσης. Ο Διαχειριστής του Δικτύου Διανομής έχει την ευθύνη για τη διαχείριση, λειτουργία, συντήρηση, ανάπτυξη και ασφαλή λειτουργία του δικτύου.

Η υποχρέωση του Διαχειριστή περιλαμβάνει τον σχεδιασμό και την κατασκευή νέων τμημάτων, την επέκταση και ενίσχυση του δικτύου, τις επιθεωρήσεις, την προληπτική και διορθωτική συντήρηση, τις επισκευές και, όπου απαιτείται, την αντικατάσταση στοιχείων του δικτύου.

Κατά την κατασκευή, ο Διαχειριστής οφείλει να εφαρμόζει τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές και να χρησιμοποιεί κατάλληλα υλικά και εξαρτήματα. Για τα δίκτυα πολυαιθυλενίου με μέγιστη πίεση λειτουργίας έως 4 bar, προβλέπονται ειδικές απαιτήσεις για τα υλικά, την κατασκευή, τους ελέγχους και τις δοκιμές, ώστε πριν από τη θέση του δικτύου σε λειτουργία να επιβεβαιώνεται η καταλληλόλητα και η ασφάλειά του.

Αντίστοιχες απαιτήσεις ισχύουν για τους παροχετευτικούς αγωγούς και τις μετρητικές διατάξεις έως το σημείο παράδοσης – παραλαβής του φυσικού αερίου. Ο σχετικός Κανονισμός καθορίζει τις απαιτήσεις για τα υλικά, τα εξαρτήματα, τον σχεδιασμό και τις εργασίες κατασκευής των παροχετευτικών αγωγών έως το σημείο παράδοσης στον καταναλωτή.

Το μέλλον της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η συζήτηση και οι αναφορές για το θέμα δεν είναι στην επικαιρότητα συχνά. Όπως όλα τα δύσκολα και δυσεπίλυτα ζητήματα, συνήθως «ξορκίζονται» και παραπέμπονται στο μέλλον… Προφανώς, γιατί το ζήτημα για το μέλλον της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα δεν θα κριθεί μόνο από τις όποιες αποφάσεις για τις συντάξεις, τις εισφορές ή τα όρια ηλικίας. Θα κριθεί κυρίως από τις εξελίξεις στον τομέα της ίδιας της εργασίας και, κυρίως, από τους δημογραφικούς δείκτες των επόμενων ετών.

Το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα έχει ήδη περάσει από μια μεγάλη περίοδο μεταρρυθμίσεων, αλλά πάντα υπό ένα πνεύμα κοντόφθαλμης διαχείρισης, χωρίς να φαίνεται να επηρεάζεται από τις προβολές του μέλλοντος, κυρίως του δημογραφικού.

Χαρακτηριστικά είναι τα συμπεράσματα τόσο από τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στον Ageing Report 2024, που εξετάζει την εξέλιξη των συνταξιοδοτικών δαπανών και της δημογραφίας έως το 2070, όσο και από την έκδοση Pensions at a Glance 2025 του ΟΟΣΑ, που δείχνει ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου η γήρανση του πληθυσμού θα είναι ιδιαίτερα έντονη.

Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα στις καταστροφές

 

Με την έναρξη κάθε σχολικής χρονιάς επανέρχεται, σχεδόν «επετειακά», το ζήτημα της ασφάλειας των παιδιών και, ειδικότερα, ο προβληματισμός για την ιδιαίτερη ευαλοτότητά τους όταν εκδηλώνεται ένα καταστροφικό γεγονός. Η ηλικία, η περιορισμένη εμπειρία, η εξάρτηση από τους ενήλικες και η δυσκολία άμεσης αξιολόγησης ενός κινδύνου καθιστούν τα παιδιά μία από τις πλέον ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Η μελέτη των διαθέσιμων στοιχείων έρχεται να επιβεβαιώσει αυτή την πραγματικότητα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μόνο το 2023, έχασαν τη ζωή τους από πυρκαγιές 282 παιδιά ηλικίας 0–14 ετών. Από αυτά, 126 ήταν ηλικίας 0–4 ετών, 93 ηλικίας 5–9 ετών και 63 ηλικίας 10–14 ετών. Τα παιδιά ηλικίας 0–4 ετών παρουσίασαν και τον υψηλότερο δείκτη θνησιμότητας μεταξύ των παιδιών, με 6,8 θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού.

Όσον αφορά τους τραυματισμούς, την ίδια χρονιά καταγράφηκαν περίπου 13.350 τραυματισμοί πολιτών από πυρκαγιές. Τα παιδιά ηλικίας 0–4 ετών αντιπροσώπευαν το 4,0% των τραυματισμών, οι ηλικίες 5–9 ετών το 1,7%, οι ηλικίες 10–14 ετών το 2,6% και οι ηλικίες 15–19 ετών το 4,4%. U.S. Fire Administration (USFA).

Εξίσου συγκλονιστική είναι η διάσταση του εκτοπισμού και της αναγκαστικής μετακίνησης παιδιών εξαιτίας φυσικών καταστροφών και ακραίων καιρικών φαινομένων.

Η προετοιμασία των σχολείων στη χώρα μας για την αντιμετώπιση συμβάντων Πολιτικής Προστασίας

Του ε.α. Αντιστράτηγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

H ανάγκη εκπαίδευσης του πληθυσμού της χώρας μας σε θέματα Πολιτικής Προστασίας, υπό το βάρος του μεγάλου αριθμού καταστροφών και μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον κλιματικής κρίσης, προβάλλεται πλέον ως επιτακτική ανάγκη. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δίνεται στις ομάδες ανηλίκων και, ειδικότερα, στους μαθητές και τις μαθήτριες, για μια σειρά από σημαντικούς λόγους:

➢ Οι ομάδες αυτές, λόγω ηλικίας και περιορισμένης εμπειρίας στη διαχείριση κινδύνων, είναι περισσότερο ευάλωτες σε περίπτωση εκδήλωσης μιας κρίσης ή καταστροφικού γεγονότος. Για τον λόγο αυτόν θα πρέπει να διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά σε αιφνίδια συμβάντα και να προστατεύουν τη ζωή και τη σωματική τους ακεραιότητα.

➢ Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στις εκπαιδευτικές μονάδες, μακριά από τη γονική φροντίδα και εποπτεία, θα πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργούν με τρόπο αυτοπροστατευτικό, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες και τις οδηγίες των εκπαιδευτικών και των αρμόδιων αρχών.

Το πογκρόμ εναντίον του Ελληνισμού της Πόλης (1955)

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη




Με την ονομασία «Σεπτεμβριανά» έμεινε στην ιστορία το οργανωμένο πογκρόμ της νύκτας της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, στη Κωνσταντινούπολη. Ο καθοδηγούμενος τουρκικός όχλος προκάλεσε βίαια επεισόδια κατά των περιουσιών των Ελλήνων ομογενών και των Αρμένιων, πλην όμως Τούρκων υπηκόων, καθώς και άλλων μη μουσουλμανικών μειονοτήτων, λεηλατώντας και πυρπολώντας ελληνικά καταστήματα, σπίτια, σχολεία και βεβηλώνοντας εκκλησίες ακόμα και νεκροταφεία δημιουργώντας τρομοκρατία και ανασφάλεια για τις υφιστάμενες μειονότητες. Αφορμή έδωσε μια βομβιστική επίθεση στο πατρικό σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ στην Θεσσαλονίκη, που αποδείχτηκε στην συνέχεια ότι ήταν σκηνοθετημένη προβοκάτσια από την ίδια τη τουρκική κυβέρνηση[1].
«Tο σπίτι του Aτατούρκ μας υπέστη ζημιές από βόμβα». Είναι τίτλος της εφημερίδας «Εξπρές» που κυκλοφόρησε σε έκτακτη έκδοση το απόγευμα της 6ης Σεπτεμβρίου, λειτουργώντας ως σύνθημα για το ξεκίνημα των βιαιοπραγιών.

Φυσικές καταστροφές και διαχείριση ζώων

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Το πρώτο παράδειγμα διαχείρισης των ζώων από καταστροφές μπορεί να βρεθεί στην βιβλική ιστορία του Κατακλυσμού του Νώε, όπου ο Νώε και η οικογένειά του γλίτωσαν από μια κατακλυσμική πλημμύρα από τον Θεό, αφού τους δόθηκε η εντολή να κατασκευάσουν μια Κιβωτό για να στεγάσουν τους εαυτούς τους και δύο από κάθε είδος ζώου.

Στο περιβάλλον μιας κρίσης εξαιτίας μιας καταστροφής, και το είδαμε αρκετές φορές φέτος στις μεγάλες δασικές πυρκαγιές, έχουμε να διαχειριστούμε και την διάσωση και μεταφορά σε ασφαλή τόσο των δεσποζόντων, όσο και των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, και σε αρκετές περιπτώσεις οικόσιτων εργατικών ζώων και ζώων εξυπηρέτησης.

Σε μια πρώτη εκτίμηση υπολογίζεται ότι περισσότερα από 40 εκατομμύρια ζώα επηρεάζονται από καταστροφές ετησίως. Ενδεικτικά κατά την διάρκεια της εκδήλωσης του καταστροφικού τυφώνα Κατρίνα που έπληξε τις Η.Π.Α. πάνω από 50.000 κατοικίδια μείναν πίσω κατά τη διάρκεια της εκκένωσης της Νέας Ορλεάνης, και το 80-90% αυτών των κατοικίδιων έχασαν την ζωή τους. Αυτό σηματοδότησε για πρώτη φορά τη μεγαλύτερη επιχείρηση διάσωσης ζώων στην ιστορία των ΗΠΑ - μια επιχείρηση που διέσωσε περίπου15.000 κατοικίδια, με την υποστήριξη περίπου 5.000 εθελοντών.

Η κλιματική κρίση είναι μόνιμη. Το Πυροσβεστικό Σώμα δεν μπορεί να έχει προσωπικό εποχικό.

 Του Γιάννη Σταμούλη ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. επιτίμου Προέδρου ΕΑΠΣ

Για χρόνια, η εποχικότητα του πυροσβεστικού προσωπικού αντιμετωπιζόταν ως μια λογική απάντηση σε μια απειλή που, λίγο-πολύ, είχε… ημερολόγιο. Καλοκαίρι φωτιές, χειμώνας λήξη της αντιπυρικής περιόδου.

Μόνο που η πραγματικότητα έχει πάψει εδώ και καιρό να ακολουθεί αυτό το ημερολόγιο.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι επιχειρησιακές ανάγκες του Πυροσβεστικού Σώματος αυξάνονται σταθερά. Από 66.617 συμβάντα το 2010, φτάσαμε στα 94.954 το 2024. Από 183 συμβάντα την ημέρα, στα 260.

Και το πιο ενδιαφέρον βρίσκεται ίσως εκεί που δεν κοιτάμε συνήθως: στους μήνες που οι εποχικοί πυροσβέστες δεν βρίσκονται πλέον στην υπηρεσία. Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος, Νοέμβριος και Δεκέμβριος καταγράφουν πλέον εκατοντάδες ή και χιλιάδες δασικές πυρκαγιές, με εντυπωσιακές αυξήσεις σε σχέση με το παρελθόν.

Οι αριθμοί δεν κάνουν πολιτική. Δεν έχουν άποψη και δεν διεκδικούν τίποτα. Απλώς αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που γίνεται όλο και δυσκολότερο να αγνοηθεί.

Η απειλή έγινε μόνιμη. Η ανάγκη για πυροσβεστική δύναμη έγινε δωδεκάμηνη. Γιατί, λοιπόν, ένα μέρος του προσωπικού εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως εποχικό;

Η χώρα χρειάζεται ένα Πυροσβεστικό Σώμα με μόνιμο, επαρκές, εκπαιδευμένο και επιχειρησιακά διαθέσιμο προσωπικό όλο τον χρόνο.

Γιατί όταν η φωτιά δεν κοιτάζει ημερολόγιο, δεν γίνεται η Πολιτεία να κοιτάζει εποχές.

Ακόμη και τώρα μπορούμε να κάνουμε δράσεις πρόληψης σε οικίες στην ύπαιθρο

 

Άλλο ένα καυτό καλοκαίρι, φέτος, με τις δασικές πυρκαγιές να ξεπερνούν ήδη τις 2.500 από την αρχή του έτους. Η Πολιτεία έχει θεσπίσει συγκεκριμένο πλαίσιο πυροπροστασίας, για ακίνητα που βρίσκονται εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων.

Ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων προβλέπει μέτρα που αφορούν την αξιολόγηση και τη μείωση της τρωτότητας των ακινήτων, τη διαχείριση της βλάστησης και της καύσιμης ύλης, αλλά και παρεμβάσεις που αφορούν τα ίδια τα κτήρια.

Παράλληλα, Πυροσβεστικές Διατάξεις καθορίζουν μέτρα και μέσα για την πρόληψη και αποφυγή εκδήλωσης πυρκαγιών σε δάση, δασικές και άλλες εκτάσεις, και προληπτικά μέτρα πυροπροστασίας οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων.

Προφανώς και η πρόληψη έχει περάσει από το στάδιο των υποδείξεων και συμβουλών σε νομική υποχρέωση.

Συνέντευξη στο STAR Κεντρικής Ελλάδος για το ανέξοδο ευχαριστώ του κ. Πρωθυπουργού στους Πυροσβέστες

 

Το παράδειγμα της Σάμου. Εθελοντισμός και εκπαίδευση του πληθυσμού, δράσεις πριν την καταστροφή

 

Μιλάμε  στην ΕΡΤnews για την επόμενη μέρα των μεγάλων πύρινων μετώπων, οι ανάγκες για αλλαγές

Η τριχοτόμηση των πυροσβεστών

Απόσπασμα από το αφιέρωμα  https://www.news247.gr

Η τριχοτόμηση των πυροσβεστών

O Γιάννης Σταμούλης, αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος δήλωσε πρόσφατα πως «η τριχοτόμηση του πυροσβεστικού σώματος είναι ένα έγκλημα που έχει γίνει πάνω στη σάρκα του πυροσβεστικού σώματος.
Έχεις στο ίδιο αμάξι τρεις συναδέλφους, με διαφορετικό εξοπλισμό, διαφορετική εκπαίδευση, διαφορετικά καθήκοντα και ο ένας σε λίγους μήνες θα απολυθεί και θα πάει σπίτι του.
Αυτό προστίθεται στα πραγματικά κενά που πρέπει να ξεπερνούν τις 2.500 χιλιάδες και στις χιλιάδες απλήρωτες ώρες εργασίας (σσ οι υπερωρίες γίνονται ρεπό, όχι χρήματα) που έχουν συλλέξει οι άνθρωποι που υπηρετούν τώρα. Αν έκαναν χρήση των οφειλομένων αδειών και ρεπό, το σώμα θα “έπεφτε” στη μέση. Οι 18.000 θα γίνονταν 9.000.
Από το 1998 έως σήμερα, συζητάμε τα ίδια πράγματα».
«Οι πυροσβέστες πηγαίνουν με τα πόδια να παλέψουν με τα απόκοσμα μέτωπα. Βάζουν τις ζωές τους απέναντι στις φλόγες, την ώρα που το 112 διώχνει από τα ίδια τα σημεία τον κόσμο, για να είναι ασφαλής».

Η εύφλεκτη πλευρά της ανακύκλωσης

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Άλλος ένας νέος μεταποιητικός κλάδος έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, με τη λειτουργία μεγάλων εγκαταστάσεων όπου συγκεντρώνονται, διαχωρίζονται, επεξεργάζονται και αποθηκεύονται σημαντικές ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών. Χαρτί, πλαστικά και μεταλλικά απόβλητα αποτελούν τον πυρήνα αυτής της δραστηριότητας.
Εγκαταστάσεις που συνεισφέρουν στην κυκλική οικονομία, μειώνουν με την ανακυκλωτική διαδικασία τα απορρίμματα, με ό,τι αυτό σημαίνει για το περιβάλλον, αλλά παράλληλα μπορούν οι ίδιες, αν δεν λάβουν τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας και πυροπροστασίας, να μετατραπούν σε υψηλές εστίες επικινδυνότητας.
Μια πυρκαγιά σε τέτοιες εγκαταστάσεις –και δυστυχώς το έχουμε δει να συμβαίνει αρκετές φορές στη χώρα μας–, παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κινδύνου. Η πυρκαγιά αποκτά γρήγορα μεγάλες διαστάσεις και για την κατάσβεσή της απαιτείται πολύωρη ή ακόμη και πολυήμερη πυροσβεστική επιχείρηση.
Στις εγκαταστάσεις με κύριο υλικό το χαρτί, δημιουργείται σημαντικό πυροθερμικό φορτίο, ιδιαίτερα όταν αποθηκεύεται σε μεγάλους σωρούς ή συμπιεσμένα δέματα. Ειδικά όταν η φωτιά διεισδύσει στο εσωτερικό της αποθηκευμένης μάζας, δυσχεραίνεται η πλήρης κατάσβεση με αυξημένο κίνδυνο αναζωπυρώσεων.
Στις εγκαταστάσεις με πλαστικά, ανάλογα και με το είδος και τη μορφή του υλικού, κοινό γνώρισμα είναι η ταχεία ανάπτυξη της πυρκαγιάς, η υψηλή έκλυση θερμότητας και η παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων πυκνού καπνού, που εκτός από τις δυσκολίες στην πυρόσβεση, δημιουργούν μεγάλους περιβαλλοντικούς και υγιεινολογικούς κινδύνους.

Γ. Σταμούλης για τα πύρινα μέτωπα: Μοιάζει με επιχείρηση πολέμου – Είναι ένα δύσκολο επιχειρησιακό παζλ που πρέπει να επιλυθεί άμεσα

Το καλύτερο μνημόσυνο για τα θύματα είναι να μη μπει άλλη φωτιά από αμέλεια ή πρόθεση» δήλωσε στο ΕΡΤnews ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος

Για τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι πυροσβεστικές δυνάμεις στα πύρινα μέτωπα, αλλά και για την ανάγκη να αποτραπούν νέες πυρκαγιές από ανθρώπινη αμέλεια ή πρόθεση, μίλησε στο ΕΡΤnews ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος, Γιάννης Σταμούλης.

Για μια «επιχείρηση πολέμου» με αντίπαλο τη φωτιά, τις ακραίες καιρικές συνθήκες και τη δύσβατη μορφολογία του εδάφους έκανε λόγο στην εκπομπή Newsroom ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος, δηλώνοντας στον παρουσιαστή της εκπομπής, Γιώργο Σιαδήμα ότι «δεν πρόκειται για μια απλή πυροσβεστική επιχείρηση, αλλά για μια επιχείρηση πολέμου, με έναν αντίπαλο που αποτελείται από το καιρικό φαινόμενο, τη μορφολογία του εδάφους και τη φλόγα». Και όπως χαρακτηριστικά σημείωσε: «Όταν αυτά συνδυάζονται σε μια τόσο δύσκολη ημέρα, δημιουργείται το χειρότερο δυνατό σενάριο».

Μιλώντας ο κ. Σταμούλης για την απώλεια των δύο πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, τόνισε ότι η μεγαλύτερη τιμή στη μνήμη τους είναι η αποτροπή νέων πυρκαγιών που προκαλούνται από ανθρώπινη υπαιτιότητα. «Αν θέλουμε να είμαστε πραγματικά αλληλέγγυοι στις οικογένειες των συναδέλφων μας που χάθηκαν, το ζητούμενο είναι σήμερα και όλο το καλοκαίρι να μην εκδηλωθεί άλλη πυρκαγιά από εγκληματική αμέλεια ή από πρόθεση. Αυτό θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο που μπορούμε να κάνουμε στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στην εκτέλεση του καθήκοντος», υπογράμμισε.

Δύσκολη μάχη στο Ρέθυμνο

Αναφερόμενος στις επιχειρήσεις κατάσβεσης στο Ρέθυμνο, ο αντιστράτηγος ε.α. έκανε λόγο για περιοχή με ιδιαίτερα δύσκολη μορφολογία, την οποία γνωρίζει από την επιχειρησιακή του εμπειρία.

Όπως εξήγησε, κρίσιμος παράγοντας είναι η δυνατότητα επιχειρήσεων από τα εναέρια μέσα, καθώς σε περίπτωση που οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέψουν τις πτήσεις, το βάρος πέφτει αποκλειστικά στις επίγειες δυνάμεις.

«Οι πυροσβέστες καλούνται αφενός να επιτηρούν τις ήδη καμένες εκτάσεις, όπου υπάρχουν εστίες που μπορούν να προκαλέσουν αναζωπυρώσεις λόγω των ισχυρών ανέμων, και αφετέρου να αναχαιτίσουν την πορεία της πυρκαγιάς», ανέφερε.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη λόγω της τουριστικής περιόδου, καθώς η πυρκαγιά απειλεί περιοχές με αυξημένη επισκεψιμότητα. «Είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο επιχειρησιακό παζλ, ένα στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί τις επόμενες ώρες», κατέληξε.

Ποιος νόμος θα μπορούσε να υποχρεώσει σε Θυσία;

To μνημείο Πεσόντων στο Πυροσβεστικό Μουσείο

Του ε.α.  Αντιστρατήγου  Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Για τους  Πυροσβέστες, τους ήρωες   της  καθημερινότητας μας.*

"Εξόρμηση αγωνιστών στου φρικαλέου θανάτου το στόμα. Εκεί σε ύψη ή βάθη σε πατάρια δηλαδή ή σε υπόγεια καμιά φορά. Εκεί είναι οι φλόγες σαν θηρία αχόρταγα, εκεί οι δηλητηριώδεις καπνοί. Εκεί καραδοκούν ύπουλα οι ξαφνικές εκρήξεις. Ναι. Είναι εφοδιασμένος ο Πυροσβέστης με κατάλληλα πυρομάχα εφόδια του. Αλλά τι ικανότητες και τι δυνάμεις σωματικές και ψυχικές απαιτεί ο χειρισμός των."

 Έτσι αποτύπωνε το πυροσβεστικό επάγγελμα ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Πέτρος Πικρός, σε ένα ρεπορτάζ εποχής το 1950. 

Επάγγελμα που όπως έγραφε ο Αξιωματικός του Π.Σ. Αντ. Τσιρογιάννης την ίδια εποχή σε ένα μικρό αφιερωματικό βιβλίο για τα 20 έτη του Σώματος, χαρακτηρίζεται :

 "από την παράδοξη ζωή του πυροσβέστου. Είναι η μοίρα των ανθρώπων του Σώματος τέτοια, να πολεμούν πάνα τη φωτιά, άλλοτε να τη νικούν και άλλοτε να νικώνται. Πάντα όμως να την πολεμούν αποφασιστικά, επίμονα, ανοικτίρμονα... Άλλοτε πάλι η αποστολή τους ξεπερνάει τα όρια της συνηθισμένης υπαλληλικής δράσεως. Παίρνει δραματικότερο και πλατύτερο κοινωνικό περιεχόμενο. Σε στιγμές ομαδικού κινδύνου εκατοντάδων ψυχών. Σε περιστατικά που μόνη η τέλεια αυταπάρνηση, η αυτοθυσία, ή έξαρσις πάνω από τα γήινα θα φέρουν το ποθούμενο, τη διάσωση της ζωής και των αγαθών." 

Θερμές εργασίες: Μία σοβαρή επικινδυνότητα, που χρειάζεται ευλαβική τήρηση μέτρων ασφαλείας

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Οι θερμές εργασίες, όπως οι ηλεκτροσυγκολλήσεις, οι οξυγονοκολλήσεις, η κοπή μετάλλων, η λείανση και κάθε εργασία που παράγει φλόγα, θερμότητα ή σπινθήρες, αποτελούν δραστηριότητες αυξημένου επαγγελματικού κινδύνου.

Οι εργασίες αυτές ενέχουν σοβαρούς κινδύνους τόσο για την ίδια την ασφάλεια των ίδιων των εργαζομένων που τις εκτελούν,( εγκαύματα, ηλεκτροπληξία, έκθεση σε επικίνδυνους καπνούς και ακτινοβολία), όσο και για την πρόκληση εκρήξεων και πυρκαγιών με μαζικότερες και εκτενείς καταστροφές.

Και εδώ, για άλλη μια φορά, η ασπίδα είναι η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου σχεδίου εκτάκτων αναγκών, βασισμένο στην εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου, στην πλήρη λειτουργία των μέσων και μέτρων πυροπροστασίας, στην ασφαλή χρήση του εξοπλισμού εργασίας και στην χρήση των κατάλληλων μέσων προστασίας.

Προφανώς και η ελληνική νομοθεσία έχει θέσει ένα προστατευτικό νομοθετικό πλαίσιο, με βάση τον Ν. 3850/2010, όπου «Ο εργοδότης εφαρμόζει μέτρα για την αποφυγή των κινδύνων, για την εκτίμηση των κινδύνων που δεν μπορούν να αποφευχθούν, για την προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο, την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας και των μεθόδων εργασίας και παραγωγής, για την αντικατάσταση του επικίνδυνου από το μη επικίνδυνο ή το λιγότερο επικίνδυνο, για την καταπολέμηση των κινδύνων στην πηγή τους.

Η οδύσσεια των συμβασιούχων στο Πυροσβεστικό Σώμα.

Του επιτίμου Προέδρου ΕΑΠΣ ε.α  Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Εν μέσω της αντιπυρικής περιόδου, για άλλη μια φορά η επιχειρησιακή δυνατότητα του Πυροσβεστικού Σώματος δοκιμάζεται.. Μια τυπική μέρα του Ιουλίου, χρειάστηκε να αντιμετωπίσει 30-50 δασικές πυρκαγιές, μια κατάρρευση πολυκατοικίας, μια μεγάλη βιομηχανική πυρκαγιά, μία τρομοκρατική επίθεση και… ότι άλλο μπορεί να φανταστεί ο εγκληματικός νους του αμελή ή του εκ προθέσεως εγκληματία.

Στη μάχη πλέον για την διασφάλιση της πολιτικής προστασίας, εκτός από τον εξοπλισμό, που σιγά σιγά  εκσυγχρονίζεται σε μεγάλο βαθμό, ο βασικός συντελεστής της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας είναι ο Πυροσβέστης.

Και εδώ δεν μπορείς να έχεις εκπτώσεις ούτε από τον αναγκαίο αριθμό που έχει προκύψει από επιτελικές μελέτες, ούτε από την ταυτότητα του, που δεν μπορεί να είναι άλλη από την ομοιογένειά του σε εργασιακές δυνατότητες, εργασιακά δικαιώματα, εξοπλισμό και εκπαίδευση.

Μηδενική ανοχή στους εμπρηστές

 Παρέμβαση στο μεσημβρινό δελτίο του Action 24

Οι φυσικές καταστροφές αλλάζουν τον χάρτη της ασφάλισης

Tου ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, παρουσιάζουν τα στοιχεία της ανάλυσης του Swiss Re Institute* για το 2025, που καταγράφονται αναλυτικά οι ζημιές από τις καταστροφές στην Ευρώπη.

Η πρώτη εικόνα δείχνει μια σχετικά ήπια εικόνα εκδήλωσης φαινομένων φυσικών καταστροφών, αλλά σχετικά με την ασφαλιστική πραγματικότητα, προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι κίνδυνοι από τις καταστροφές, παραμένουν, αυτές γίνονται πιο σύνθετες και πιο δύσκολοι στην πρόβλεψη.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι ασφαλισμένες ζημιές από φυσικές καταστροφές στην Ευρώπη ανήλθαν το 2025 στα 4 δισ. δολάρια, μέγεθος χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας που φθάνει τα 11,7 δισ. δολάρια. Ωστόσο επισημαίνεται ότι αυτή η εικόνα δεν οφείλεται στην μείωση της εκδήλωσης των κινδυνικών φαινομένων, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν έπληξαν περιοχές με υψηλή ασφαλιστική έκθεση.

Η δραστηριότητα των φυσικών κινδύνων παρέμεινε υψηλή, με έντονες χαλαζοπτώσεις στη Γαλλία, καταστροφικές πυρκαγιές σε Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα, αλλά και σοβαρές καταιγίδες σε πολλές περιοχές της Κεντρικής Ευρώπης.

Ιδιαίτερα από τα φυσικά φαινόμενα, αυτό που προβληματίζει είναι οι λεγόμενες severe convective storms (SCS) — οι ισχυρές καταιγίδες που συνοδεύονται από χαλάζι, ανεμοστρόβιλους και έντονες βροχοπτώσεις. Η Swiss Re επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι αποτελούν τον βασικότερο παράγοντα αύξησης των ασφαλισμένων ζημιών στην Ευρώπη, με ετήσια αύξηση που υπολογίζεται μεταξύ 9% και 11% σε πραγματικούς όρους.

Η αύξηση αυτή δεν εξηγείται μόνο από την ανάπτυξη των πόλεων ή τη μεγαλύτερη ασφαλιστική διείσδυση, σημαντικός παράγοντας, σχεδόν το μισό, μπορεί να αποδοθεί στην οικονομική ανάπτυξη και στην αύξηση της έκθεσης. Το υπόλοιπο συνδέεται με μεταβολές στην ίδια τη φύση των φαινομένων, εντονότερες καταιγίδες, περισσότερες χαλαζοπτώσεις και αυξημένη ατμοσφαιρική αστάθεια λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Ειδικά για τη Νότια Ευρώπη, η πραγματικότητα είναι πιο κρίσιμη. Η αύξηση των θερμοκρασιών, οι παρατεταμένες ξηρασίες και η επέκταση των αστικών περιοχών δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον κινδύνου. Οι πρόσφατες πλημμύρες στην Ισπανία, που χαρακτηρίστηκαν ως οι πιο δαπανηρές ασφαλισμένες φυσικές καταστροφές στην ιστορία της χώρας, αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πως ο συνδυασμός της κλιματικής μεταβολής και της άναρχης δόμησης μπορούν να εκτινάξουν το κόστος των ζημιών.

Οι χειμερινές καταιγίδες εξακολουθούν να αποτελούν έναν «σιωπηλό» αλλά υπαρκτό κίνδυνο. Αν και τα τελευταία χρόνια η δραστηριότητά τους ήταν χαμηλότερη από τον ιστορικό μέσο όρο, φαινόμενα όπως η καταιγίδα Éowyn το 2025 υπενθύμισαν ότι ένα και μόνο επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει ζημιές δισεκατομμυρίων. Η συγκεκριμένη καταιγίδα χαρακτηρίστηκε ως η ισχυρότερη των τελευταίων δεκαετιών για την Ιρλανδία.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο πιεστική για την ασφαλιστική αγορά. Η Swiss Re εκτιμά ότι οι ασφαλισμένες ζημιές από φυσικές καταστροφές ξεπέρασαν τα 107 δισ. δολάρια το 2025, ενώ μόνο το πρώτο εξάμηνο της χρονιάς καταγράφηκαν ζημιές 80 δισ. δολαρίων, κυρίως λόγω πυρκαγιών και καταιγίδων.

Για τον ασφαλιστικό κλάδο, το μήνυμα είναι σαφές: η διαχείριση φυσικών καταστροφών περνά πλέον σε νέα εποχή. Τα παραδοσιακά μοντέλα τιμολόγησης και αποτίμησης κινδύνου δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τη μεταβλητότητα των φαινομένων. Η ανάγκη για επενδύσεις σε δεδομένα, climate analytics, πρόληψη και ανθεκτικές υποδομές γίνεται πλέον στρατηγική προτεραιότητα και όχι απλώς τεχνική επιλογή.

Την ίδια στιγμή, διευρύνεται και το λεγόμενο protection gap — το κενό ανάμεσα στις οικονομικές ζημιές και σε ό,τι πραγματικά ασφαλίζεται. Αυτό σημαίνει ότι κυβερνήσεις, ασφαλιστικές εταιρείες και κοινωνίες θα χρειαστεί να συνεργαστούν πιο στενά, ώστε η ασφάλιση να παραμείνει βιώσιμη σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων φυσικών κινδύνων.

Η ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή: οι φυσικές καταστροφές δεν αποτελούν πλέον έκτακτα γεγονότα, αλλά μόνιμο παράγοντα αναδιαμόρφωσης του επιχειρηματικού μοντέλου της ασφάλισης.

Και στην Ελλάδα;

Για να έχουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα για την μελέτη της Swiss Re Institute για το 2025, σημαντικό είναι να τα συνδυάσουμε και με τα στοιχεία που διαθέτουμε στη Ελλάδα.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (Ε.Α.Ε.Ε.), το 2025 καταγράφηκαν σημαντικά περιστατικά έντονων βροχοπτώσεων και πλημμυρών, δασικών πυρκαγιών και τοπικών ακραίων καιρικών φαινομένων, με σημαντικές επιπτώσεις σε κατοικίες, επιχειρήσεις και οχήματα.

Ειδικά για τις πλημμύρες και τις κακοκαιρίες της περιόδου 29 Μαρτίου – 2 Απριλίου, η αρχική εκτίμηση κατέγραψε 476 δηλωμένες ζημιές με αποζημιώσεις περίπου στα 7,2 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 6,9 εκατ. αφορούσαν ασφαλίσεις περιουσίας.

Οι δασικές πυρκαγιές προκάλεσαν ασφαλισμένες ζημιές περίπου 8,85 εκατ. ευρώ, για τον Ιούλιο και Αύγουστο.

Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την σχετική μελέτη της ΕΑΕΕ για την περίοδο 1993–2025 καταγράφηκαν 56.493 ασφαλισμένες ζημιές, 59 σοβαρά φυσικά καταστροφικά περιστατικά και συνολικές απαιτήσεις αποζημιώσεων 1,28 δισ. ευρώ σε σταθερές τιμές.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Insurance Daily 

Πυρκαγιές σε βιομηχανίες – βιοτεχνίες: Η πρόληψη σώζει από την καταστροφή

 Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Το 2025, σημειώθηκαν 264 πυρκαγιές σε βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους στη χώρα μας, ενώ την τελευταία πενταετία ο αριθμός του έφθασε τις 1.312 πυρκαγιές.

Οι συγκεκριμένοι χώροι, λόγω της φύσης των παραγωγικών διαδικασιών, της ευφλεξιμότητας ή και εκρηκτικότητας των πρώτων υλών τους, σε συνδυασμό με τον μηχανολογικό εξοπλισμό και των σύνθετων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συστημάτων τους, εμφανίζουν μια εγγενή επικινδυνότητα, που την κατατάσσει στις πλέον σημαντικές απειλές της πολιτικής προστασίας.

Δυστυχώς, πολλές φορές, αυτές οι απειλές εξελίχθηκαν σε καταστροφικά συμβάντα, με τραγικά αποτελέσματα, σε απώλειες και τραυματισμούς συνανθρώπων μας.

Όλα αυτά τα τραγικά περιστατικά στους βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους αναδεικνύουν την υποχρέωση των ιδιοκτητών – υπευθύνων σε μια ολιστική εφαρμογή τόσο των νομικών υποχρεώσεων για την πυροπροστασία και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, όσο και της λήψης επιπλέον μέτρων, που σαν «καλές πρακτικές» να έρχονται να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους που προκύπτουν από την καθημερινότητα.

Σε αυτή την ολιστική υλοποίηση πυροπροστασίας – ασφαλείας, πέρα από την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέσων και μέτρων πυρασφαλείας (μόνιμο υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο, σύστημα ανίχνευσης, σύστημα αυτόματης κατάσβεσης, φορητά πυροσβεστικά κ.λπ.), πρέπει να συνυπάρχει και η ευλαβική τήρηση και μια σειράς από προληπτικά μέτρα, όπως:

• Επιμελής συντήρηση και τακτική επιθεώρηση και έλεγχος όλων των εγκαταστάσεων και συσκευών, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις κατασκευαστικές προδιαγραφές.
• Επιθεώρηση από υπεύθυνο υπάλληλο για επισήμανση και εξάλειψη τυχόν προϋποθέσεων εκδήλωσης πυρκαγιάς
• Έλεγχος για την αποφυγή τυχαίας ανάμειξης υλικών που μπορούν να προκαλέσουν εξώθερμη αντίδραση.

Παράλληλα, υποχρεωτική είναι και η κατάρτιση ενός άρτιου Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης (Σ.Ε.Α.), που να περιγράφει τις διαδικασίες αντιμετώπισης οποιασδήποτε απειλής, με κύριο στόχο τον περιορισμό της καταστροφής και την προστασία των ανθρώπων που βρίσκονται στην εγκατάσταση.