Ο κρίσιμος ρόλος της Δ.Α.Ε.Ε. στις εξιχνιάσεις πυρκαγιών στην Ελλάδα και η σημασία τους για την ασφαλιστική αγορά

Του ε.α. Αντιστρατήγου Γιάννη Σταμούλη

Όταν μια μεγάλη πυρκαγιά σβήνει, οι συνέπειες της καταστροφής παραμένουν ορατές. Καμένες εκτάσεις, κατεστραμμένες επιχειρήσεις, κατοικίες και υποδομές. Εκείνο που συχνά δεν είναι άμεσα ορατό είναι η αιτία της. Πρόκειται για ανθρώπινη αμέλεια, τεχνική αστοχία ή σκόπιμη ενέργεια;

Η απάντηση δεν καθορίζει μόνο την πορεία της δικαστικής έρευνας, αλλά συμβάλλει και στην καλύτερη κατανόηση των κινδύνων που απειλούν την ελληνική κοινωνία και οικονομία.

Σε αυτό το κρίσιμο πεδίο δραστηριοποιείται η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) του Πυροσβεστικού Σώματος. Με εξειδικευμένο προσωπικό, αυτοψίες, αξιολόγηση ευρημάτων και συνεργασία με επιστημονικούς φορείς, τα στελέχη της επιχειρούν να ανασυνθέσουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδηλώθηκε κάθε περιστατικό. Η σημασία του έργου τους αναδεικνύεται ιδιαίτερα σε υποθέσεις μεγάλης έκτασης και πολυπλοκότητας.

Η έκρηξη της 26ης Ιανουαρίου 2026 στο εργοστάσιο, στα Τρίκαλα, η οποία είχε ως τραγικό απολογισμό τον θάνατο πέντε εργαζομένων, έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας των βιομηχανικών εγκαταστάσεων.

Η ανακριτική διερεύνηση επικεντρώθηκε, μεταξύ άλλων, στο σύστημα προπανίου, στις σωληνώσεις, στις συνθήκες πιθανής διαρροής καυσίμου και στον μηχανισμό που οδήγησε στην έκρηξη.

Η συλλογή και αξιολόγηση τεχνικών ευρημάτων, καθώς και η εξέταση ενδεχόμενων παραλείψεων, ανέδειξαν την πολυπλοκότητα της διερεύνησης ενός βιομηχανικού συμβάντος. Τέτοιες υποθέσεις υπενθυμίζουν ότι η πρόληψη, οι τακτικές επιθεωρήσεις, η συντήρηση και η αξιόπιστη τεχνική τεκμηρίωση δεν αποτελούν απλώς τυπικές υποχρεώσεις, αλλά ουσιαστικά εργαλεία προστασίας της ανθρώπινης ζωής και των επενδύσεων.

Η πολύνεκρη έκρηξη στην Πλάκα, τον Σεπτέμβριο του 2026, αποτέλεσε μια διαφορετική, αλλά εξίσου απαιτητική υπόθεση. Έπειτα από 34 ημέρες ερευνών, η υπόθεση εξιχνιάστηκε σε ανακριτικό επίπεδο, ενώ τρεις ύποπτοι συνελήφθησαν, κατόπιν έκδοσης δικαστικών ενταλμάτων.

Η αξιοποίηση βιντεοληπτικού υλικού, τηλεπικοινωνιακών δεδομένων, η ανασύσταση του χώρου και η επιστημονική συνδρομή συνέβαλαν στη διερεύνηση ενδεχόμενης δολιοφθοράς σε δίκτυο φυσικού αερίου.

Η υπόθεση αναδεικνύει ότι το αντικείμενο της Δ.Α.Ε.Ε. δεν περιορίζεται στις δασικές και αγροτικές πυρκαγιές. Επεκτείνεται και στην ασφάλεια του αστικού περιβάλλοντος, των κτηρίων, των ενεργειακών δικτύων και των εγκαταστάσεων, όπου μια αστοχία ή μια σκόπιμη ενέργεια μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογα σοβαρές συνέπειες.

Στις περιοχές όπου η δασική βλάστηση γειτνιάζει με κατοικίες και ανθρώπινες δραστηριότητες, ακόμη και μια μικρή εστία μπορεί να εξελιχθεί σε απειλή για ολόκληρες κοινότητες. Το μέγεθος της καταστροφής δεν αποτυπώνεται μόνο στα καμένα στρέμματα, αλλά και στις ζημιές σε κατοικίες, επαγγελματικές εγκαταστάσεις, καλλιέργειες και κρίσιμες υποδομές.

Σε αρκετές περιοχές φέτος, μετά από μεγάλες πυρκαγιές, η έρευνα επικεντρώθηκε πολύ γρήγορα στις ειδικότερες συνθήκες – δραστηριότητες που συνδέονταν με την έναρξή τους και οδήγησαν στην προσωποποίηση του υπαιτίου.

Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις αναδεικνύουν τη σημασία του εντοπισμού του σημείου έναρξης και της επιστημονικής διερεύνησης του μηχανισμού ανάφλεξης. Πρόκειται για κρίσιμες διαδικασίες, ιδιαίτερα όταν μια πυρκαγιά απειλεί να μεταφερθεί από την ύπαιθρο στον δομημένο χώρο. Παράλληλα, υπογραμμίζουν την ανάγκη αυστηρής τήρησης των μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεση υπαίθριων εργασιών.

Αποτελέσματα με εντυπωσιακό αποτύπωμα

Από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιήθηκαν 402 συλλήψεις, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, 360 για υποθέσεις εμπρησμού από αμέλεια και 42 για υποθέσεις εμπρησμού από πρόθεση. Παράλληλα, καταγράφηκαν 17 προφυλακίσεις και επιβλήθηκαν 1.019 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους 1.760.226,215 ευρώ.

Υπό τη διοίκηση του Αντιπυράρχου Δημήτρη Δημακογιάννη, η Δ.Α.Ε.Ε. και τα Ανακριτικά Κλιμάκια Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού ενισχύουν την παρουσία τους στη διερεύνηση απαιτητικών περιστατικών.

Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν την έκταση της ανακριτικής δραστηριότητας και την προσπάθεια συστηματικής αναζήτησης στοιχείων. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα μιας έρευνας δεν αποτιμάται αποκλειστικά από τον αριθμό των συλλήψεων, αλλά και από την ποιότητα της τεκμηρίωσης, την αξιοπιστία των πορισμάτων και τη συμβολή τους στην απονομή της δικαιοσύνης.

Η σημασία για την ασφαλιστική αγορά

Για έναν ασφαλιστικό οργανισμό, η εξακρίβωση της αιτίας μιας καταστροφής αποτελεί κρίσιμο στοιχείο. Επηρεάζει την αξιολόγηση των απαιτήσεων αποζημίωσης, την ερμηνεία και εφαρμογή των συμβατικών όρων, τη διερεύνηση πιθανών ευθυνών και, όπου συντρέχουν οι νόμιμες και συμβατικές προϋποθέσεις, την άσκηση δικαιωμάτων αναγωγής.

Πέρα, όμως, από τη διαχείριση μιας ασφαλιστικής απαίτησης, η τεκμηριωμένη διερεύνηση προσφέρει πολύτιμη γνώση για την πρόληψη και την ορθότερη αποτίμηση των κινδύνων. Η κατανόηση του μηχανισμού που προκάλεσε μια πυρκαγιά μπορεί να οδηγήσει σε αναθεώρηση διαδικασιών ασφαλείας, βελτίωση τεχνικών προδιαγραφών και αποτελεσματικότερα μέτρα προστασίας.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η Δ.Α.Ε.Ε. προφανώς και δεν υποκαθιστά το έργο των πραγματογνωμόνων των ασφαλιστικών εταιρειών ούτε προδικάζει τη δικαστική κρίση.

Η ανακριτική της έρευνα, ωστόσο, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό στοιχείο για τη συνολική αξιολόγηση ενός συμβάντος, σε συνδυασμό με τα πορίσματα των τεχνικών και ασφαλιστικών πραγματογνωμοσυνών.

Από την κατάσβεση στη γνώση και την πρόληψη

Από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις μέχρι τους οικισμούς που γειτνιάζουν με δασικές εκτάσεις, το μήνυμα είναι κοινό: η κατάσβεση σταματά τη φωτιά, αλλά η διερεύνηση συμβάλλει στην αποτροπή της επόμενης.

Η σημασία αυτής της γνώσης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη σε μια περίοδο κατά την οποία οι πυρκαγιές μπορούν να προκαλέσουν αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομία: διακοπή της παραγωγής, απώλεια εισοδήματος, διαταραχή των εφοδιαστικών αλυσίδων και ανάγκη αποκατάστασης δημόσιων υποδομών.

Μια επιχείρηση μπορεί να υποστεί σοβαρές οικονομικές απώλειες ακόμη και όταν οι φλόγες δεν φτάσουν στις εγκαταστάσεις της, εφόσον διακοπεί η ηλεκτροδότηση, αποκλειστεί η πρόσβαση ή πληγούν κρίσιμες υποδομές, από τις οποίες εξαρτάται η λειτουργία της.

Γι’ αυτό η συστηματική καταγραφή και ανάλυση των πραγματικών αιτίων των πυρκαγιών αποτελεί πολύτιμη βάση για τον σχεδιασμό στοχευμένων μέτρων πρόληψης, την αναβάθμιση των τεχνικών προδιαγραφών και την ανάπτυξη ουσιαστικότερης συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, επιχειρήσεων και ασφαλιστικού κλάδου.

Η ανακριτική τεκμηρίωση δεν εξαφανίζει τον κίνδυνο. Επιτρέπει, όμως, στην κοινωνία να μαθαίνει από κάθε καταστροφή, να εντοπίζει τις αδυναμίες της και να ενισχύει την ανθεκτικότητά της.

Γιατί η πραγματική αξία της διερεύνησης μιας πυρκαγιάς δεν βρίσκεται μόνο στην αποκάλυψη του παρελθόντος, αλλά κυρίως στη δυνατότητα να προστατευθεί το μέλλον.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην Ασφαλιστική αγορά

Φυσικό Αέριο: Οι υποχρεώσεις του καταναλωτή για την ασφαλή λειτουργία της εγκατάστασης

Του ε.α  Αντιστρατήγου  Γιάννη Σταμούλη

Το φυσικό αέριο αποτελεί πλέον σημαντικό μέρος της ενεργειακής καθημερινότητας στην Ελλάδα. Το δίκτυο διανομής του φθάνει σε περίπου 655.000 καταναλωτές, σε πάνω από 100 δήμους σε όλη τη χώρα. Μόνο το 2025 πραγματοποιήθηκαν περίπου 37.000 νέες συνδέσεις, ενώ διακινήθηκαν περίπου 1.13 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.

Στο προφίλ των καταναλωτών περιλαμβάνονται οικιακοί καταναλωτές, με κεντρική ή αυτόνομη θέρμανση, εμπορικοί καταναλωτές, στους οποίους περιλαμβάνονται επαγγελματικές και μεγάλες εμπορικές εγκαταστάσεις, όπως ξενοδοχεία και νοσοκομεία, καθώς και βιομηχανικοί πελάτες και εγκαταστάσεις ειδικών χρήσεων. Μόνο στην Αττική, κατά το 2025, τροφοδοτήθηκαν 212.558 σημεία παράδοσης, ενώ εξυπηρετήθηκαν περισσότεροι από 453.000 τελικοί πελάτες.

Για όλες τις εγκαταστάσεις ισχύει ένα βασικό πλαίσιο απαιτήσεων ασφαλούς λειτουργίας, που καθορίζει τις απαιτήσεις για τη λειτουργία, την επιθεώρηση, τη συντήρηση και την ασφαλή χρήση των εγκαταστάσεων.

Μία από τις βασικότερες υποχρεώσεις του καταναλωτή είναι η τακτική συντήρηση των συσκευών φυσικού αερίου. Για τις αυτόνομες οικιακές θερμάνσεις, προβλέπεται ετήσια έκδοση φύλλου ελέγχου καυσαερίων από αδειοδοτημένο συντηρητή καυστήρων ή μηχανικό, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Ο βαρύς λογαριασμός για τις φωτιές

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Στο ειδικό αφιέρωμα της Καθημερινής και του Insurance Daily με τίτλο «Νέο αφιέρωμα για την Ασφάλιση Επιχειρήσεων» εμπεριέχεται ένα εξαιρετικό άρθρο της  Βίκυς Γερασίμου με τίτλο «Ποιος πληρώνει τον βαρύ λογαριασμό από τις φωτιές». Στο άρθρο  συνέβαλα με ανάλυση και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων του Πυροσβεστικού Σώματος για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα κατά την πενταετία 2021–2025, αναδεικνύοντας την έκταση του προβλήματος και τις σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές του διαστάσεις.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Πυροσβεστικού Σώματος που παρουσιάζονται στο δημοσίευμα, από το 2021 έως το 2025 καταγράφηκαν 102.627 αστικές πυρκαγιές.

Η Αττική συγκεντρώνει 28.170 περιστατικά, η Κεντρική Μακεδονία 18.167, η Δυτική Ελλάδα 10.469 και η Θεσσαλία 7.922.

Οι πυρκαγιές έπληξαν κυρίως κατοικίες, μεταφορικά μέσα, αποθηκευτικούς χώρους και επαγγελματικές εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 18.589 περιστατικά σε κατοικίες, 7.840 σε μεταφορικά μέσα ξηράς, 2.370 σε αποθήκες και 1.624 σε βιομηχανίες και βιοτεχνίες.

Η ανάλυση αυτών των δεδομένων μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο σχεδιασμό της πρόληψης, στην εντατικοποίηση των ελέγχων και στην αποτελεσματικότερη κατανομή των διαθέσιμων πόρων.

Φυσικό Αέριο: Οι υποχρεώσεις του Διαχειριστή από το δίκτυο έως τον μετρητή

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ.

Το φυσικό αέριο αποτελεί πλέον σημαντικό μέρος της ενεργειακής καθημερινότητας στην Ελλάδα. Το δίκτυο διανομής της Enaon EDA εκτείνεται σε περίπου 9.080 χιλιόμετρα και εξυπηρετεί περίπου 650.000 ενεργά σημεία παράδοσης. Ο Διαχειριστής του Δικτύου Διανομής έχει την ευθύνη για τη διαχείριση, λειτουργία, συντήρηση, ανάπτυξη και ασφαλή λειτουργία του δικτύου.

Η υποχρέωση του Διαχειριστή περιλαμβάνει τον σχεδιασμό και την κατασκευή νέων τμημάτων, την επέκταση και ενίσχυση του δικτύου, τις επιθεωρήσεις, την προληπτική και διορθωτική συντήρηση, τις επισκευές και, όπου απαιτείται, την αντικατάσταση στοιχείων του δικτύου.

Κατά την κατασκευή, ο Διαχειριστής οφείλει να εφαρμόζει τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές και να χρησιμοποιεί κατάλληλα υλικά και εξαρτήματα. Για τα δίκτυα πολυαιθυλενίου με μέγιστη πίεση λειτουργίας έως 4 bar, προβλέπονται ειδικές απαιτήσεις για τα υλικά, την κατασκευή, τους ελέγχους και τις δοκιμές, ώστε πριν από τη θέση του δικτύου σε λειτουργία να επιβεβαιώνεται η καταλληλόλητα και η ασφάλειά του.

Αντίστοιχες απαιτήσεις ισχύουν για τους παροχετευτικούς αγωγούς και τις μετρητικές διατάξεις έως το σημείο παράδοσης – παραλαβής του φυσικού αερίου. Ο σχετικός Κανονισμός καθορίζει τις απαιτήσεις για τα υλικά, τα εξαρτήματα, τον σχεδιασμό και τις εργασίες κατασκευής των παροχετευτικών αγωγών έως το σημείο παράδοσης στον καταναλωτή.

Το μέλλον της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η συζήτηση και οι αναφορές για το θέμα δεν είναι στην επικαιρότητα συχνά. Όπως όλα τα δύσκολα και δυσεπίλυτα ζητήματα, συνήθως «ξορκίζονται» και παραπέμπονται στο μέλλον… Προφανώς, γιατί το ζήτημα για το μέλλον της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα δεν θα κριθεί μόνο από τις όποιες αποφάσεις για τις συντάξεις, τις εισφορές ή τα όρια ηλικίας. Θα κριθεί κυρίως από τις εξελίξεις στον τομέα της ίδιας της εργασίας και, κυρίως, από τους δημογραφικούς δείκτες των επόμενων ετών.

Το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα έχει ήδη περάσει από μια μεγάλη περίοδο μεταρρυθμίσεων, αλλά πάντα υπό ένα πνεύμα κοντόφθαλμης διαχείρισης, χωρίς να φαίνεται να επηρεάζεται από τις προβολές του μέλλοντος, κυρίως του δημογραφικού.

Χαρακτηριστικά είναι τα συμπεράσματα τόσο από τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στον Ageing Report 2024, που εξετάζει την εξέλιξη των συνταξιοδοτικών δαπανών και της δημογραφίας έως το 2070, όσο και από την έκδοση Pensions at a Glance 2025 του ΟΟΣΑ, που δείχνει ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου η γήρανση του πληθυσμού θα είναι ιδιαίτερα έντονη.

Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα στις καταστροφές

 

Με την έναρξη κάθε σχολικής χρονιάς επανέρχεται, σχεδόν «επετειακά», το ζήτημα της ασφάλειας των παιδιών και, ειδικότερα, ο προβληματισμός για την ιδιαίτερη ευαλοτότητά τους όταν εκδηλώνεται ένα καταστροφικό γεγονός. Η ηλικία, η περιορισμένη εμπειρία, η εξάρτηση από τους ενήλικες και η δυσκολία άμεσης αξιολόγησης ενός κινδύνου καθιστούν τα παιδιά μία από τις πλέον ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Η μελέτη των διαθέσιμων στοιχείων έρχεται να επιβεβαιώσει αυτή την πραγματικότητα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μόνο το 2023, έχασαν τη ζωή τους από πυρκαγιές 282 παιδιά ηλικίας 0–14 ετών. Από αυτά, 126 ήταν ηλικίας 0–4 ετών, 93 ηλικίας 5–9 ετών και 63 ηλικίας 10–14 ετών. Τα παιδιά ηλικίας 0–4 ετών παρουσίασαν και τον υψηλότερο δείκτη θνησιμότητας μεταξύ των παιδιών, με 6,8 θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού.

Όσον αφορά τους τραυματισμούς, την ίδια χρονιά καταγράφηκαν περίπου 13.350 τραυματισμοί πολιτών από πυρκαγιές. Τα παιδιά ηλικίας 0–4 ετών αντιπροσώπευαν το 4,0% των τραυματισμών, οι ηλικίες 5–9 ετών το 1,7%, οι ηλικίες 10–14 ετών το 2,6% και οι ηλικίες 15–19 ετών το 4,4%. U.S. Fire Administration (USFA).

Εξίσου συγκλονιστική είναι η διάσταση του εκτοπισμού και της αναγκαστικής μετακίνησης παιδιών εξαιτίας φυσικών καταστροφών και ακραίων καιρικών φαινομένων.

Η προετοιμασία των σχολείων στη χώρα μας για την αντιμετώπιση συμβάντων Πολιτικής Προστασίας

Του ε.α. Αντιστράτηγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

H ανάγκη εκπαίδευσης του πληθυσμού της χώρας μας σε θέματα Πολιτικής Προστασίας, υπό το βάρος του μεγάλου αριθμού καταστροφών και μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον κλιματικής κρίσης, προβάλλεται πλέον ως επιτακτική ανάγκη. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δίνεται στις ομάδες ανηλίκων και, ειδικότερα, στους μαθητές και τις μαθήτριες, για μια σειρά από σημαντικούς λόγους:

➢ Οι ομάδες αυτές, λόγω ηλικίας και περιορισμένης εμπειρίας στη διαχείριση κινδύνων, είναι περισσότερο ευάλωτες σε περίπτωση εκδήλωσης μιας κρίσης ή καταστροφικού γεγονότος. Για τον λόγο αυτόν θα πρέπει να διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά σε αιφνίδια συμβάντα και να προστατεύουν τη ζωή και τη σωματική τους ακεραιότητα.

➢ Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στις εκπαιδευτικές μονάδες, μακριά από τη γονική φροντίδα και εποπτεία, θα πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργούν με τρόπο αυτοπροστατευτικό, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες και τις οδηγίες των εκπαιδευτικών και των αρμόδιων αρχών.

Το πογκρόμ εναντίον του Ελληνισμού της Πόλης (1955)

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη




Με την ονομασία «Σεπτεμβριανά» έμεινε στην ιστορία το οργανωμένο πογκρόμ της νύκτας της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, στη Κωνσταντινούπολη. Ο καθοδηγούμενος τουρκικός όχλος προκάλεσε βίαια επεισόδια κατά των περιουσιών των Ελλήνων ομογενών και των Αρμένιων, πλην όμως Τούρκων υπηκόων, καθώς και άλλων μη μουσουλμανικών μειονοτήτων, λεηλατώντας και πυρπολώντας ελληνικά καταστήματα, σπίτια, σχολεία και βεβηλώνοντας εκκλησίες ακόμα και νεκροταφεία δημιουργώντας τρομοκρατία και ανασφάλεια για τις υφιστάμενες μειονότητες. Αφορμή έδωσε μια βομβιστική επίθεση στο πατρικό σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ στην Θεσσαλονίκη, που αποδείχτηκε στην συνέχεια ότι ήταν σκηνοθετημένη προβοκάτσια από την ίδια τη τουρκική κυβέρνηση[1].
«Tο σπίτι του Aτατούρκ μας υπέστη ζημιές από βόμβα». Είναι τίτλος της εφημερίδας «Εξπρές» που κυκλοφόρησε σε έκτακτη έκδοση το απόγευμα της 6ης Σεπτεμβρίου, λειτουργώντας ως σύνθημα για το ξεκίνημα των βιαιοπραγιών.

Φυσικές καταστροφές και διαχείριση ζώων

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Το πρώτο παράδειγμα διαχείρισης των ζώων από καταστροφές μπορεί να βρεθεί στην βιβλική ιστορία του Κατακλυσμού του Νώε, όπου ο Νώε και η οικογένειά του γλίτωσαν από μια κατακλυσμική πλημμύρα από τον Θεό, αφού τους δόθηκε η εντολή να κατασκευάσουν μια Κιβωτό για να στεγάσουν τους εαυτούς τους και δύο από κάθε είδος ζώου.

Στο περιβάλλον μιας κρίσης εξαιτίας μιας καταστροφής, και το είδαμε αρκετές φορές φέτος στις μεγάλες δασικές πυρκαγιές, έχουμε να διαχειριστούμε και την διάσωση και μεταφορά σε ασφαλή τόσο των δεσποζόντων, όσο και των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, και σε αρκετές περιπτώσεις οικόσιτων εργατικών ζώων και ζώων εξυπηρέτησης.

Σε μια πρώτη εκτίμηση υπολογίζεται ότι περισσότερα από 40 εκατομμύρια ζώα επηρεάζονται από καταστροφές ετησίως. Ενδεικτικά κατά την διάρκεια της εκδήλωσης του καταστροφικού τυφώνα Κατρίνα που έπληξε τις Η.Π.Α. πάνω από 50.000 κατοικίδια μείναν πίσω κατά τη διάρκεια της εκκένωσης της Νέας Ορλεάνης, και το 80-90% αυτών των κατοικίδιων έχασαν την ζωή τους. Αυτό σηματοδότησε για πρώτη φορά τη μεγαλύτερη επιχείρηση διάσωσης ζώων στην ιστορία των ΗΠΑ - μια επιχείρηση που διέσωσε περίπου15.000 κατοικίδια, με την υποστήριξη περίπου 5.000 εθελοντών.

Η κλιματική κρίση είναι μόνιμη. Το Πυροσβεστικό Σώμα δεν μπορεί να έχει προσωπικό εποχικό.

 Του Γιάννη Σταμούλη ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. επιτίμου Προέδρου ΕΑΠΣ

Για χρόνια, η εποχικότητα του πυροσβεστικού προσωπικού αντιμετωπιζόταν ως μια λογική απάντηση σε μια απειλή που, λίγο-πολύ, είχε… ημερολόγιο. Καλοκαίρι φωτιές, χειμώνας λήξη της αντιπυρικής περιόδου.

Μόνο που η πραγματικότητα έχει πάψει εδώ και καιρό να ακολουθεί αυτό το ημερολόγιο.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι επιχειρησιακές ανάγκες του Πυροσβεστικού Σώματος αυξάνονται σταθερά. Από 66.617 συμβάντα το 2010, φτάσαμε στα 94.954 το 2024. Από 183 συμβάντα την ημέρα, στα 260.

Και το πιο ενδιαφέρον βρίσκεται ίσως εκεί που δεν κοιτάμε συνήθως: στους μήνες που οι εποχικοί πυροσβέστες δεν βρίσκονται πλέον στην υπηρεσία. Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος, Νοέμβριος και Δεκέμβριος καταγράφουν πλέον εκατοντάδες ή και χιλιάδες δασικές πυρκαγιές, με εντυπωσιακές αυξήσεις σε σχέση με το παρελθόν.

Οι αριθμοί δεν κάνουν πολιτική. Δεν έχουν άποψη και δεν διεκδικούν τίποτα. Απλώς αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που γίνεται όλο και δυσκολότερο να αγνοηθεί.

Η απειλή έγινε μόνιμη. Η ανάγκη για πυροσβεστική δύναμη έγινε δωδεκάμηνη. Γιατί, λοιπόν, ένα μέρος του προσωπικού εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως εποχικό;

Η χώρα χρειάζεται ένα Πυροσβεστικό Σώμα με μόνιμο, επαρκές, εκπαιδευμένο και επιχειρησιακά διαθέσιμο προσωπικό όλο τον χρόνο.

Γιατί όταν η φωτιά δεν κοιτάζει ημερολόγιο, δεν γίνεται η Πολιτεία να κοιτάζει εποχές.

Ακόμη και τώρα μπορούμε να κάνουμε δράσεις πρόληψης σε οικίες στην ύπαιθρο

 

Άλλο ένα καυτό καλοκαίρι, φέτος, με τις δασικές πυρκαγιές να ξεπερνούν ήδη τις 2.500 από την αρχή του έτους. Η Πολιτεία έχει θεσπίσει συγκεκριμένο πλαίσιο πυροπροστασίας, για ακίνητα που βρίσκονται εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων.

Ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων προβλέπει μέτρα που αφορούν την αξιολόγηση και τη μείωση της τρωτότητας των ακινήτων, τη διαχείριση της βλάστησης και της καύσιμης ύλης, αλλά και παρεμβάσεις που αφορούν τα ίδια τα κτήρια.

Παράλληλα, Πυροσβεστικές Διατάξεις καθορίζουν μέτρα και μέσα για την πρόληψη και αποφυγή εκδήλωσης πυρκαγιών σε δάση, δασικές και άλλες εκτάσεις, και προληπτικά μέτρα πυροπροστασίας οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων.

Προφανώς και η πρόληψη έχει περάσει από το στάδιο των υποδείξεων και συμβουλών σε νομική υποχρέωση.

Συνέντευξη στο STAR Κεντρικής Ελλάδος για το ανέξοδο ευχαριστώ του κ. Πρωθυπουργού στους Πυροσβέστες

 

Το παράδειγμα της Σάμου. Εθελοντισμός και εκπαίδευση του πληθυσμού, δράσεις πριν την καταστροφή

 

Μιλάμε  στην ΕΡΤnews για την επόμενη μέρα των μεγάλων πύρινων μετώπων, οι ανάγκες για αλλαγές

Η τριχοτόμηση των πυροσβεστών

Απόσπασμα από το αφιέρωμα  https://www.news247.gr

Η τριχοτόμηση των πυροσβεστών

O Γιάννης Σταμούλης, αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος δήλωσε πρόσφατα πως «η τριχοτόμηση του πυροσβεστικού σώματος είναι ένα έγκλημα που έχει γίνει πάνω στη σάρκα του πυροσβεστικού σώματος.
Έχεις στο ίδιο αμάξι τρεις συναδέλφους, με διαφορετικό εξοπλισμό, διαφορετική εκπαίδευση, διαφορετικά καθήκοντα και ο ένας σε λίγους μήνες θα απολυθεί και θα πάει σπίτι του.
Αυτό προστίθεται στα πραγματικά κενά που πρέπει να ξεπερνούν τις 2.500 χιλιάδες και στις χιλιάδες απλήρωτες ώρες εργασίας (σσ οι υπερωρίες γίνονται ρεπό, όχι χρήματα) που έχουν συλλέξει οι άνθρωποι που υπηρετούν τώρα. Αν έκαναν χρήση των οφειλομένων αδειών και ρεπό, το σώμα θα “έπεφτε” στη μέση. Οι 18.000 θα γίνονταν 9.000.
Από το 1998 έως σήμερα, συζητάμε τα ίδια πράγματα».
«Οι πυροσβέστες πηγαίνουν με τα πόδια να παλέψουν με τα απόκοσμα μέτωπα. Βάζουν τις ζωές τους απέναντι στις φλόγες, την ώρα που το 112 διώχνει από τα ίδια τα σημεία τον κόσμο, για να είναι ασφαλής».

Η εύφλεκτη πλευρά της ανακύκλωσης

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Άλλος ένας νέος μεταποιητικός κλάδος έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, με τη λειτουργία μεγάλων εγκαταστάσεων όπου συγκεντρώνονται, διαχωρίζονται, επεξεργάζονται και αποθηκεύονται σημαντικές ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών. Χαρτί, πλαστικά και μεταλλικά απόβλητα αποτελούν τον πυρήνα αυτής της δραστηριότητας.
Εγκαταστάσεις που συνεισφέρουν στην κυκλική οικονομία, μειώνουν με την ανακυκλωτική διαδικασία τα απορρίμματα, με ό,τι αυτό σημαίνει για το περιβάλλον, αλλά παράλληλα μπορούν οι ίδιες, αν δεν λάβουν τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας και πυροπροστασίας, να μετατραπούν σε υψηλές εστίες επικινδυνότητας.
Μια πυρκαγιά σε τέτοιες εγκαταστάσεις –και δυστυχώς το έχουμε δει να συμβαίνει αρκετές φορές στη χώρα μας–, παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κινδύνου. Η πυρκαγιά αποκτά γρήγορα μεγάλες διαστάσεις και για την κατάσβεσή της απαιτείται πολύωρη ή ακόμη και πολυήμερη πυροσβεστική επιχείρηση.
Στις εγκαταστάσεις με κύριο υλικό το χαρτί, δημιουργείται σημαντικό πυροθερμικό φορτίο, ιδιαίτερα όταν αποθηκεύεται σε μεγάλους σωρούς ή συμπιεσμένα δέματα. Ειδικά όταν η φωτιά διεισδύσει στο εσωτερικό της αποθηκευμένης μάζας, δυσχεραίνεται η πλήρης κατάσβεση με αυξημένο κίνδυνο αναζωπυρώσεων.
Στις εγκαταστάσεις με πλαστικά, ανάλογα και με το είδος και τη μορφή του υλικού, κοινό γνώρισμα είναι η ταχεία ανάπτυξη της πυρκαγιάς, η υψηλή έκλυση θερμότητας και η παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων πυκνού καπνού, που εκτός από τις δυσκολίες στην πυρόσβεση, δημιουργούν μεγάλους περιβαλλοντικούς και υγιεινολογικούς κινδύνους.

Γ. Σταμούλης για τα πύρινα μέτωπα: Μοιάζει με επιχείρηση πολέμου – Είναι ένα δύσκολο επιχειρησιακό παζλ που πρέπει να επιλυθεί άμεσα

Το καλύτερο μνημόσυνο για τα θύματα είναι να μη μπει άλλη φωτιά από αμέλεια ή πρόθεση» δήλωσε στο ΕΡΤnews ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος

Για τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι πυροσβεστικές δυνάμεις στα πύρινα μέτωπα, αλλά και για την ανάγκη να αποτραπούν νέες πυρκαγιές από ανθρώπινη αμέλεια ή πρόθεση, μίλησε στο ΕΡΤnews ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος, Γιάννης Σταμούλης.

Για μια «επιχείρηση πολέμου» με αντίπαλο τη φωτιά, τις ακραίες καιρικές συνθήκες και τη δύσβατη μορφολογία του εδάφους έκανε λόγο στην εκπομπή Newsroom ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος, δηλώνοντας στον παρουσιαστή της εκπομπής, Γιώργο Σιαδήμα ότι «δεν πρόκειται για μια απλή πυροσβεστική επιχείρηση, αλλά για μια επιχείρηση πολέμου, με έναν αντίπαλο που αποτελείται από το καιρικό φαινόμενο, τη μορφολογία του εδάφους και τη φλόγα». Και όπως χαρακτηριστικά σημείωσε: «Όταν αυτά συνδυάζονται σε μια τόσο δύσκολη ημέρα, δημιουργείται το χειρότερο δυνατό σενάριο».

Μιλώντας ο κ. Σταμούλης για την απώλεια των δύο πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, τόνισε ότι η μεγαλύτερη τιμή στη μνήμη τους είναι η αποτροπή νέων πυρκαγιών που προκαλούνται από ανθρώπινη υπαιτιότητα. «Αν θέλουμε να είμαστε πραγματικά αλληλέγγυοι στις οικογένειες των συναδέλφων μας που χάθηκαν, το ζητούμενο είναι σήμερα και όλο το καλοκαίρι να μην εκδηλωθεί άλλη πυρκαγιά από εγκληματική αμέλεια ή από πρόθεση. Αυτό θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο που μπορούμε να κάνουμε στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στην εκτέλεση του καθήκοντος», υπογράμμισε.

Δύσκολη μάχη στο Ρέθυμνο

Αναφερόμενος στις επιχειρήσεις κατάσβεσης στο Ρέθυμνο, ο αντιστράτηγος ε.α. έκανε λόγο για περιοχή με ιδιαίτερα δύσκολη μορφολογία, την οποία γνωρίζει από την επιχειρησιακή του εμπειρία.

Όπως εξήγησε, κρίσιμος παράγοντας είναι η δυνατότητα επιχειρήσεων από τα εναέρια μέσα, καθώς σε περίπτωση που οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέψουν τις πτήσεις, το βάρος πέφτει αποκλειστικά στις επίγειες δυνάμεις.

«Οι πυροσβέστες καλούνται αφενός να επιτηρούν τις ήδη καμένες εκτάσεις, όπου υπάρχουν εστίες που μπορούν να προκαλέσουν αναζωπυρώσεις λόγω των ισχυρών ανέμων, και αφετέρου να αναχαιτίσουν την πορεία της πυρκαγιάς», ανέφερε.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη λόγω της τουριστικής περιόδου, καθώς η πυρκαγιά απειλεί περιοχές με αυξημένη επισκεψιμότητα. «Είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο επιχειρησιακό παζλ, ένα στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί τις επόμενες ώρες», κατέληξε.

Ποιος νόμος θα μπορούσε να υποχρεώσει σε Θυσία;

To μνημείο Πεσόντων στο Πυροσβεστικό Μουσείο

Του ε.α.  Αντιστρατήγου  Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Για τους  Πυροσβέστες, τους ήρωες   της  καθημερινότητας μας.*

"Εξόρμηση αγωνιστών στου φρικαλέου θανάτου το στόμα. Εκεί σε ύψη ή βάθη σε πατάρια δηλαδή ή σε υπόγεια καμιά φορά. Εκεί είναι οι φλόγες σαν θηρία αχόρταγα, εκεί οι δηλητηριώδεις καπνοί. Εκεί καραδοκούν ύπουλα οι ξαφνικές εκρήξεις. Ναι. Είναι εφοδιασμένος ο Πυροσβέστης με κατάλληλα πυρομάχα εφόδια του. Αλλά τι ικανότητες και τι δυνάμεις σωματικές και ψυχικές απαιτεί ο χειρισμός των."

 Έτσι αποτύπωνε το πυροσβεστικό επάγγελμα ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Πέτρος Πικρός, σε ένα ρεπορτάζ εποχής το 1950. 

Επάγγελμα που όπως έγραφε ο Αξιωματικός του Π.Σ. Αντ. Τσιρογιάννης την ίδια εποχή σε ένα μικρό αφιερωματικό βιβλίο για τα 20 έτη του Σώματος, χαρακτηρίζεται :

 "από την παράδοξη ζωή του πυροσβέστου. Είναι η μοίρα των ανθρώπων του Σώματος τέτοια, να πολεμούν πάνα τη φωτιά, άλλοτε να τη νικούν και άλλοτε να νικώνται. Πάντα όμως να την πολεμούν αποφασιστικά, επίμονα, ανοικτίρμονα... Άλλοτε πάλι η αποστολή τους ξεπερνάει τα όρια της συνηθισμένης υπαλληλικής δράσεως. Παίρνει δραματικότερο και πλατύτερο κοινωνικό περιεχόμενο. Σε στιγμές ομαδικού κινδύνου εκατοντάδων ψυχών. Σε περιστατικά που μόνη η τέλεια αυταπάρνηση, η αυτοθυσία, ή έξαρσις πάνω από τα γήινα θα φέρουν το ποθούμενο, τη διάσωση της ζωής και των αγαθών." 

Θερμές εργασίες: Μία σοβαρή επικινδυνότητα, που χρειάζεται ευλαβική τήρηση μέτρων ασφαλείας

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Οι θερμές εργασίες, όπως οι ηλεκτροσυγκολλήσεις, οι οξυγονοκολλήσεις, η κοπή μετάλλων, η λείανση και κάθε εργασία που παράγει φλόγα, θερμότητα ή σπινθήρες, αποτελούν δραστηριότητες αυξημένου επαγγελματικού κινδύνου.

Οι εργασίες αυτές ενέχουν σοβαρούς κινδύνους τόσο για την ίδια την ασφάλεια των ίδιων των εργαζομένων που τις εκτελούν,( εγκαύματα, ηλεκτροπληξία, έκθεση σε επικίνδυνους καπνούς και ακτινοβολία), όσο και για την πρόκληση εκρήξεων και πυρκαγιών με μαζικότερες και εκτενείς καταστροφές.

Και εδώ, για άλλη μια φορά, η ασπίδα είναι η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου σχεδίου εκτάκτων αναγκών, βασισμένο στην εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου, στην πλήρη λειτουργία των μέσων και μέτρων πυροπροστασίας, στην ασφαλή χρήση του εξοπλισμού εργασίας και στην χρήση των κατάλληλων μέσων προστασίας.

Προφανώς και η ελληνική νομοθεσία έχει θέσει ένα προστατευτικό νομοθετικό πλαίσιο, με βάση τον Ν. 3850/2010, όπου «Ο εργοδότης εφαρμόζει μέτρα για την αποφυγή των κινδύνων, για την εκτίμηση των κινδύνων που δεν μπορούν να αποφευχθούν, για την προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο, την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας και των μεθόδων εργασίας και παραγωγής, για την αντικατάσταση του επικίνδυνου από το μη επικίνδυνο ή το λιγότερο επικίνδυνο, για την καταπολέμηση των κινδύνων στην πηγή τους.

Η οδύσσεια των συμβασιούχων στο Πυροσβεστικό Σώμα.

Του επιτίμου Προέδρου ΕΑΠΣ ε.α  Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Εν μέσω της αντιπυρικής περιόδου, για άλλη μια φορά η επιχειρησιακή δυνατότητα του Πυροσβεστικού Σώματος δοκιμάζεται.. Μια τυπική μέρα του Ιουλίου, χρειάστηκε να αντιμετωπίσει 30-50 δασικές πυρκαγιές, μια κατάρρευση πολυκατοικίας, μια μεγάλη βιομηχανική πυρκαγιά, μία τρομοκρατική επίθεση και… ότι άλλο μπορεί να φανταστεί ο εγκληματικός νους του αμελή ή του εκ προθέσεως εγκληματία.

Στη μάχη πλέον για την διασφάλιση της πολιτικής προστασίας, εκτός από τον εξοπλισμό, που σιγά σιγά  εκσυγχρονίζεται σε μεγάλο βαθμό, ο βασικός συντελεστής της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας είναι ο Πυροσβέστης.

Και εδώ δεν μπορείς να έχεις εκπτώσεις ούτε από τον αναγκαίο αριθμό που έχει προκύψει από επιτελικές μελέτες, ούτε από την ταυτότητα του, που δεν μπορεί να είναι άλλη από την ομοιογένειά του σε εργασιακές δυνατότητες, εργασιακά δικαιώματα, εξοπλισμό και εκπαίδευση.

Μηδενική ανοχή στους εμπρηστές

 Παρέμβαση στο μεσημβρινό δελτίο του Action 24