Οι κίνδυνοι των θερμών εργασιών κατά τη διάρκεια επισκευών σε κτίρια.

 Των Γιάννη Σταμούλη και Νίκου Διαμαντή ε.α. Αντιστρατήγων Π.Σ. 

Το χθεσινό τραγικό συμβάν στην Κωνσταντινούπολη, με την έκρηξη  πυρκαγιά-  στο υπόγειο πολυόροφου κτιρίου, και τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων, που εργάζονταν εκεί, φέρνει ξανά στην επικαιρότητα ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα ασφάλειας.

Είναι η κατάσταση που σε ένα υφιστάμενο κτίριο, λειτουργικό ή μη, ενεργούνται εργασίες, επισκευής, ανακατασκευής και κυρίως ενεργούνται θερμές εργασίες.

Με τον όρο θερμές εργασίες νοούνται  η ηλεκτροσυγκόληση, η κοπή, η χρήση φλόγας ή ηλεκτρικού τόξου ή οποιουδήποτε εξοπλισμού που μπορεί να προκαλέσει θερμότητα, φλόγα ή σπινθήρα, καθώς και το καλαφάτισμα, η στεγανοποίηση, το πελέκημα, το τρύπημα, το κάρφωμα (καθήλωση) και οποιαδήποτε άλλη εργασία παραγωγής θερμότητας, εκτός εάν εκτελείται με τέτοιο τρόπο ώστε να διατηρείται η θερμοκρασία των εργαλείων και της εργασίας κάτω των 100eC. 

Το αγαθό της πολιτικής προστασίας, πέρα από τα εθνικά σύνορα.

 

Δημιουργία Υποστρατήγου Π.Σ.  ε.α Παναγιώτη Κοτρίδη

Των Αντιστρατήγων Π.Σ. ε.α. Γιάννη Σταμούλη και Νίκου Διαμαντή

Η πρώτη Μάρτη έχει καθιερωθεί ως μέρα Παγκόσμια Ημέρα Πολιτικής Άμυνας ή Προστασίας (World Civil Defence Day), μια πρωτοβουλία του 1990, του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Άμυνας (ICDO).

Η πολιτική προστασία, αποτελεί το οργανωμένο συν άθροισμα φορέων του κράτους και των δυνάμεων της κοινωνίας των πολιτών έναντι φυσικών και ανθρωπογενών απειλών ή κινδύνων, που μπορούν να διαταράξουν σε καιρό ειρήνης την κοινωνική λειτουργία.

Η σημασία της πολιτικής προστασίας στην διασφάλιση του ίδιου του κοινωνικού ιστού απέναντι στην ευθραυστότητα της καθημερινότητας, έχει ιδιαίτερη σημασία στις μέρες μας.

Η σύγχρονη διακινδύνευση  συνίσταται σε μεγαλύτερους, πολυπλοκότερους και συχνότερους φυσικούς και τεχνολογικούς κινδύνους, συμμετρικούς και ασύμμετρους.

Τα αέρια του θερμοκηπίου εφιάλτης για την αύξηση των πυρκαγιών

 Των Γιάννη Σταμούλη και Νίκου Διαμαντή

Σημαντικά είναι τα συμπεράσματα μια έρευνας που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature Communications, η οποία  αξιολογεί την επίδραση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στον ακραίο κίνδυνο καιρικών πυρκαγιών, διαπιστώνοντας ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχουν σημαντικές επιβαρυντικές  επιπτώσεις στις εκδηλώσεις πυρκαγιών.

Η έρευνα  ανέλυσε το κλίμα υπό διάφορους συνδυασμούς ανθρώπινων επιρροών από το 1920, απομονώνοντας μεμονωμένα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις τους στον ακραίο κίνδυνο καιρικών πυρκαγιών.

Μέχρι το 2080, οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου αναμένεται να αυξήσουν τον κίνδυνο ακραίας πυρκαγιάς κατά τουλάχιστον 50% στη δυτική Βόρεια Αμερική, την Ισημερινή Αφρική, τη Νοτιοανατολική Ασία και την Αυστραλία,ενώ διπλασιάζουν τον κίνδυνο   στη Μεσόγειο, τη Νότια Αφρική, την ανατολική Βόρεια Αμερική και τον Αμαζόνιο.

Η μη τήρηση κανόνων πυρασφάλειας δεν είναι μια απλή αμέλεια... Είναι έγκλημα εναντίον της πολιτικής προστασίας της χώρας.

Των Γ. Σταμούλη και Ν.Διαμαντή *

Πριν μερικές δεκαετίες (1982) ο τότε Υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Κων. Χουσιανάκος, σε ένα κλασσικό βιβλίο με τίτλο "Στοιχεία πυρασφαλείας", περιγράφει μια πυρκαγιά που εκδηλώθηκε την 1/2/1974 στην Αθήνα, στο ισόγειο μιας παλιάς κατοικίας, στην οποία ο επιχειρηματίας είχε αποθηκεύσει σε μεγάλες ποσότητες φιαλίδια υγραερίου αναπτήρων, διάφορα απορρυπαντικά, κενά πλαστικά φιαλίδια, χαρτοκιβώτια και άλλα καύσιμα και εύφλεκτα είδη, γράφει χαρακτηριστικά: "επιπλέον για να κερδοσκοπήσει από αναμενόμενη αύξηση τιμών είχε σ αυτό το χώρο και 72 σιδερένια βαρέλια καθαρό ή φωτιστικό οινόπνευμα, ασετόν, καθαρή βενζίνη και άλλα. Δεν έφθαναν όλα αυτά, αλλά εκεί μέσα εμφιάλωνε παράνομα τα εύφλεκτα αυτά υγρά, χωρίς να λάβει τα προβλεπόμενα - έστω στοιχειώδη προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα προστασίας."

Όπως γράφει ο κ. Χουσιανάκος, ο επιχειρηματίας μάλιστα, απέκρυψε την ύπαρξη αυτών των υλικών στη σχετική ερώτηση του Επικεφαλή Αξιωματικού της Πυροσβεστικής, με αποτέλεσμα ενώ η επιχείρηση της πυρόσβεσης βρισκόταν σε εξέλιξη, να εκραγεί ένα βαρέλι οινοπνεύματος, τραυματίζοντας σοβαρά τον ίδιο, οποίος ήταν Διοικητής του Β΄Π.Σ. Αθηνών, τον επικεφαλή Ανθυποπυραγό της πυροσβεστικής εξόδου, έναν Αρχιπυροσβέστη, 2 αστυνομικούς, 1 στρατιώτη και 2 πολίτες.

Ο συγγραφέας τ.Υπαρχηγός καταλήγει: "όσο για τις ποινικές κυρώσεις, ο επιχειρηματίας αυτός εξαγόρασε ποινή 9 μηνών και 10 ημερών. Είναι και αυτό μια περίπτωση που μας δικαιώνει όταν επιμένουμε να θεσπιστεί μια επαρκής και αυστηρή νομοθεσία και να δοθεί νομοθετική εξουσία στο Πυροσβεστικό Σώμα, για την τήρηση των επιβαλλόμενων μέτρων πυροπροστασίας μς σαφείς και αυστηρές κυρώσει

Στην χώρα μας κατά τη διάρκεια του 2018, σύμφωνα με την στατιστική του Π.Σ.εκδηλώθηκαν 16.453 αστικές πυρκαγιές.
Σε αυτές τις πυρκαγιές έχασαν την ζωή τους 29 ιδιώτες, υπέστησαν εγκαύματα 22 ιδιώτες και 2 Πυροσβέστες, τραυματίστηκαν 36 ιδιώτες και 7  Πυροσβέστες.

Τον θλιβερό  αυτό κατάλογο  της πύρινης καταστροφής, ο οποίος αναφέρεται μόνο σε αστικές πυρκαγιές συμπληρώνει και η οικονομική αποτίμηση των καταστροφών από τις πυρκαγιές που ανέρχεται στο διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 65.508.536  ευρώ, ποσό που αποτελεί μια  πρόχειρη, μη ενδελεχή μακροσκοπική εκτίμηση .

Στην πλειονότητα αυτών των πυρκαγιών, η αποφυγή της αμέλειας σε συνδυασμό με την ευλαβική τήρηση της νομοθεσίας πυρασφάλειας, θα μπορούσαν να ελαχιστοποιήσουν τις ενάρξεις πυρκαγιών, και τα καταστροφικά αποτελέσματά τους.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι παραβάσεις των πυροσβεστικών διατάξεων, ποινικά, έχουν  χαρακτήρα πταισματικό και από την 1η Ιουλίου, με την αναμόρφωση του Π.Κ. δεν υπάρχει διαδικασία για την δίωξή τους, αφού καταργήθηκε το άρθρο 433 του Π.Κ.

*Ο Νίκος Διαμαντής είναι Αντιστράτηγος ε.α. και ο Γιάννης Σταμούλης Αρχιπύραρχος του Πυροσβεστικού Σώματος

H "αλήθεια" στην επικοινωνιακή διαχείριση κρίσης.

Των Γ. Σταμούλη και Ν.Διαμαντή *

Σε καταστάσεις μεγάλης κρίσης, αναπόφευκτα τόσο η  κοινή γνώμη όσο και το ευρύτερο περιβάλλον που λαμβάνει χώρα η κρίση, επικρατεί πανικός, αναπαράγονται ανυπόστατες φήμες με αποτέλεσμα να ενισχύεται η αβεβαιότητα και  να επικρατεί εκτεταμένη ανησυχία.

Η αποτελεσματική επικοινωνιακή στάση του κρατικού  Δημόσιου Φορέα διαχείρισης  της κρίσης, αλλά και γενικότερα του Κράτους, αποσκοπεί την αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας, ενώ στοχεύει στη συνέχιση του κλίματος  εμπιστοσύνης του πολίτη με το κράτος.

Προϋπόθεση για τους "διαχειριστές της κρίσεως" να ενημερώνουν την κοινή γνώμη με συγκροτημένο, ψύχραιμο, υπεύθυνο και κυρίως αληθινό λόγο.

Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται η λογοδοσία, και η διαφάνεια, ενώ δημιουργείται κλίμα εμπιστοσύνης για τις δυνατότητες και την ετοιμότητα της κρατικής μηχανής, ειδικότερα την περίοδο μιας μεγάλης κρίσης.

Εξαιρετικά περιγράφει το πλέγμα αυτό της επικοινωνίας ο σύμβουλος  Επικοινωνίας Θαλής  Κουτούπης: 

«Δυστυχώς το κατεστημένο σύστημα είναι έντονα εθισμένο στην παραπλάνηση, στη μισή αλήθεια, στο ψέμα, στην προπαγάνδα. Και όταν λέω κατεστημένο εννοώ και το πολιτικό και το οικονομικό και το επιχειρηματικό. Πρακτικές που βρίσκονται στον αντίποδα των αρχών της Διαχείρισης Κρίσεων. Η Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων είναι ένα πολύ δύσκολο "άθλημα", που απαιτεί λεβεντιά, εντιμότητα, ειλικρίνεια και την βαθιά πεποίθηση πως η αλήθεια είναι πάντοτε καλύτερη απ' το ψέμα. Ο λαός είναι έτοιμος και πρόθυμος να συγχωρήσει ένα λάθος που ομολογείται. Δε συγχωρεί, όμως, ποτέ την κοροϊδία! Όταν γίνεται ένα λάθος πρέπει πρώτος να βγεις να το ομολογήσεις και να το παραδεχτείς -πριν από τα ΜΜΕ- και να δεσμευτείς πως δεν πρόκειται να ξαναγίνει και τι μέτρα λαμβάνεις γι' αυτό.  Εδώ η εμπειρία δείχνει πως ο πολιτικός και επιχειρηματικός κόσμος αδυνατούν να αποδεχτούν και να εφαρμόσουν αυτή τη βασική αρχή της Διαχείρισης Κρίσεων»

Μελετώντας εκ των υστέρων  μεγάλες κρίσεις  που σημειώθηκαν  και στην πατρίδα μας, βλέπουμε να επανέρχεται  για πολλοστή φορά τα ζήτημα της ξεκάθαρης και επαγγελματικής  διαχείρισης  τους, με γνώμονα την υπηρέτηση της ουσιαστικής λογοδοσίας του κράτους, αλλά και την χρήση  της αλήθειας σε όλα τα στάδια.

Η επεξεργασία όλων των πτυχών μιας κρίσης είναι πολύτιμη, καθότι μπορεί να είναι  η κατευθυντήρια οδηγία για την διαχείριση της επόμενης.

Η διαχείριση της κρίσης από την κρατική μηχανή έχει υποχρέωση να κινείται στο νήμα της  πραγματικότητας, αποφεύγοντας να την  εργαλειοποιήσει  πολιτικά.  

Η επικοινωνιακή διαχείριση της κρίσης αρκεί να είναι εμπνευσμένη από την σοφή πράγματι ρήση του Αμπέρ Καμύ : «δεν πρέπει να αποπληροφορούμε ούτε να υποπληροφορούμε. Ο κόσμος δεν είναι ούτε ρόδινος ούτε μαύρος. Είναι απλώς περίπλοκος».

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας παράβλεψης του παραπάνω αυτονόητου είναι μια κρίση που σημειώθηκε στην Αλάσκα το  Μάρτη του 1989.  

Πετρελαιοφόρο αμερικάνικης  της εταιρίας προσαράζει στο στενό του Prince William  στην Αλάσκα και 260.000 βαρέλια πετρέλαιο πέφτουν στο νερό.

Σε περισσότερα από 1.300 μίλια ακτογραμμής, διαταράσσονται οι  συνθήκες ζωής και διαβίωσης των ανθρώπων της περιοχής και σκοτώνονται εκατοντάδες χιλιάδες πουλιά και θαλάσσια ζώα.

Περισσότερα από 600.000 πουλιά, εκατομμύρια ψάρια και θαλάσσια ζώα βρήκαν ακαριαίο θάνατο. Η ζημιά  προκάλεσε μια από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές  καταστρέφοντας το περιβάλλον, την οικονομία μιας μεγάλης περιοχής, αφανίζοντας 32.000 ψαράδες αλλά και ολόκληρη την πόλη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρακολούθηση του χρονολογίου  της διαχείρισης  της κρίσης, από την διοίκηση της εταιρίας:

• Ο Γενικός Διευθυντής της εταιρίας μέχρι και έξι ημέρες μετά το συμβάν είναι εκτός δημοσιότητας.
• Τη δέκατη ημέρα δημοσιεύεται στον τύπο ολοσέλιδη καταχώρηση της εταιρίας, με την οποία η εταιρία διαβεβαιώνει ότι έδρασε γρήγορα και ικανοποιητικά.
• Τα ρεπορτάζ της πραγματικής κατάστασης, δείχνουν την εικόνα με το απλωμένο πετρέλαιο και περιγράφουν μάλλον μια πιο οκνηρή αντίδραση των υπευθύνων.
• Μετά την πολυήμερη σιγή, ο Γενικός Διευθυντής δίνει συνέντευξη στην ενημερωτική εκπομπή της πρωινής ζώνης του CBS και στην ερώτηση πως θα καθαρίσουν το πετρέλαιο, απαντά ότι δεν ήταν δική του δουλειά να ξέρει τις τεχνικές λεπτομέρειες για τον καθαρισμό του Στενού.
• Το επόμενο διάστημα η εταιρία προχώρησε με γρήγορα βήματα σε αναδιάταξη της δράσης της, διαθέτοντας άφθονους πόρους σχεδόν από όλη την Αμερική για να καθαρίσει την περιοχή.
• Η εικόνα της εταιρίας είχε πλέον αρνητικό πρόσημο, οδηγώντας πολλούς πελάτες της προς ανταγωνστικούς οργανισμούς, ενώ αναταραχή σημειώθηκε και στο διευθυντικό επίπεδο της εταιρίας.
• Με επίσης μεγάλη καθυστέρηση η εταιρία κατάρτισε επικοινωνιακό σχέδιο για να προβάλλει τις δράσεις της για την αποκατάσταση της ζημιάς.
• Τέσσερα χρόνια αργότερα η δικαιοσύνη επιβάλλει στην εταιρία  πρόστιμα  900 εκατ. δολάρια για την ζημιά στο στενό και 100 εκατ. για τέσσερα ακόμα πρόστιμα.
• Στο σχολιασμό της απόφασης, ο Γεν. Διευθυντής της εταιρίας,  θέλοντας προφανώς να καθησυχάσει τους μετόχους της εταιρίας,(των οποίων  επέκειτο η γενική συνέλευση), δήλωσε: "αυτά τα πρόστιμα δε θα έχουν ιδιαίτερες επιπτώσεις στα οικονομικά μας."
• Ο δικαστής που πληροφορήθηκε τη δήλωση και μη έχοντας καθαρογράψει την απόφαση θεώρησε  ότι μάλλον οι αρχικές ποινές έστειλαν λάθος μήνυμα και εκλαμβάνοντάς το, ως έλλειψη μεταμέλειας, απέσυρε την απόφασή του και καθόρισε μεγαλύτερα ποσά.

Ο επίλογος σε αυτό το κείμενο δίνεται με εξαιρετικό τρόπο από δύο μικρές φράσεις, εύκολα απομνημονευόμενες:

 Την αλήθεια είναι πιο εύκολο να την θυμόμαστε

 Επιμένουμε  στην αλήθεια αφού στο τέλος πάντα η αλήθεια είναι αυτή που επικρατεί.

ΠΗΓΕΣ

Διαχείριση κρίσεων R.Heath

http://gnora.com/el/gnora-news/

http://www.lifo.gr/team/sansimera/56311

http://www.epirusday.gr/news/o-thalis-koutoupis-sto-view-master-dimitris-lampris 

http://www.eaps.gr/wp-content/uploads/2015/09/2015-09-01-ΜΜΕ.pdf

*Ο Νίκος Διαμαντής είναι Αντιστράτηγος ε.α. και ο Γιάννης Σταμούλης Αρχιπύραρχος του Πυροσβεστικού Σώματος

Η απειλή της βιοχημικής τρομοκρατίας.

Τα τελευταία περιστατικά με τους ταχυδρομικούς φακέλους με το "ύποπτο περιεχόμενο" πέρα από την πραγματικότητα ή όχι της απειλής τους, επαναφέρει το "εφιαλτικό" της απειλής των "βιοχημικών όπλων".

Των Γιάννη Σταμούλη -Νίκου Διαμαντή

Όπλα που παρουσιάζονται σε όλη την ιστορία, αλλά και μυθολογία ακόμα. 

Από τον "δικό μας" τον Ηρακλή που για να παλέψει με την Λερναία Ύδρα, εμβάπτισε τα βέλη του τόξου του στην πίσσα και εν συνεχεία μόλις την σκότωσε τα εμβάπτισε στο δηλητήριο της.

Την τεχνική του μύθου αντέγραψαν οι τοξότες της αρχαιότητας, χρησιμοποιώντας αποστάγματα τοξικών φυτών για τις αιχμές των βελών τους, ενώ ιστορικοί περιγράφουν τις ασύμμετρες τακτικές της μετάδοσης ευλογιάς και βουβωνικής πανώλης σε εχθρικές πόλεις και στρατούς. 

Οι Μάγιας χρησιμοποιούσαν ως βόμβες, κυψέλες με μέλισσες, οι αρχαίοι Κινέζοι χρησιμοποιούσαν μείγματα από θειάφι και αρσενικό και βόμβες με καυτερό κόκκινο πιπέρι τυλιγμένο σε ρυζόχαρτο, οι Ασσύριοι εκτόξευαν φλεγόμενες βόμβες ενώ οι Ρωμαίοι βόμβες από νάφθα.

Καταγεγραμμένα στο βιβλίο «Πολιορκητικά»,(4ος π.Χ.) ο Αινείας δίνει αμυντικές οδηγίες σε περίπτωση πολιορκίας, για εκτοξευτές με πίσσα, κάνναβη, θειάφι και αναμμένα δαδιά , καθώς και για διοχέτευση εντόμων στις σήραγγες που ανοίγουν οι πολιορκητές.

Στην πολιορκία της Κίρρας, το 590 π.Χ. οι Θεσσαλοί πολιορκητές δηλητηριάζουν το νερό της πόλης με το δηλητηριώδες φυτό, το λευκό ελλέβορο, εξολοθρεύοντας ολοσχερώς τους κατοίκους της πόλης

Την ίδια εποχή ένας Ινδός στρατιωτικός σύμβουλος, περιγράφει σε εγχειρίδιο, τεχνικές μόλυνσης των εχθρικών στρατών μέσω όπλων από δηλητήρια υπό μορφήν σκόνης, αλοιφές φτιαγμένες από ουσίες οι οποίες βρίσκονται σε φυτά ή ζώα, έντομα ή άλατα, και προκαλούν θάνατο (αργό ή γρήγορο), τύφλωση και άλλα δεινά.

 Πριν 18 χρόνια, στο περιοδικό "Πυροσβεστικό Γίγνεσθαι" σημειώναμε  για την  παρουσία του βιοχημικού τρόμου στην ιστορία, περιγράφοντας σε ένα μικρό δισέλιδο την ιστορική διαδρομή  της χρήσης των βιοχημικών όπλων.

Μια απειλή  που αποτέλεσε ένα κομμάτι της σύγχρονης πολεμικής   ιστορίας αλλά και μια από τις σημαντικότερες της τρομοκρατίας.

Πέρα από τις γνωστές και  μαζικές επιθέσεις είτε πολέμου ή τρομοκρατίας, το βιοχημικό όπλο χρησιμοποιήθηκε και με "χειρουργικό τρόπο" σε επιχειρήσεις κατασκοπίας -πολιτικού εγκλήματος.

Στις 15 Οκτωβρίου του 1957 ο Ουκρανός Στεπάν Αντρίγιοβιτς Μπαντέρα, αρχηγός του εθνικιστικού κινήματος της Δυτικής Ουκρανίας κατέρρευσε στα σκαλοπάτια έξω από το διαμέρισμά του στο Μόναχο. Παρά την αρχική εκτίμηση περί ατυχήματος, αργότερα και μετά από ειδική έρευνα  διαπιστώθηκε ότι στο στομάχι του νεκρού υπήρχαν ίχνη κυανίου. 
Η  έρευνα απέδωσε 4 χρόνια αργότερα, όταν συνελήφθη ο δράστης και ομολόγησε  την δολοφονία, του για την οποία χρησιμοποίησε  ένα  ειδικό όπλο από δύο παράλληλους σωλήνες μέσα στους οποίους βρισκόταν πεπιεσμένο κυάνιο. 

Τον Σεπτέμβριο του 1978, στο Λονδίνο, ενώ περιμένει στη στάση του λεωφορείου, ο Βούλγαρος συγγραφέας και δημοσιογράφος, Γκεόργκι Ιβάνοφ Μάρκοφ δέχεται μια  "λεπτή" δολοφονική επίθεση, από μια  διαμορφωμένη ομπρέλα, με την οποία του  "μεταγγίστηκε "ρικίνη" στο πίσω μέρος του δεξιού μηρού. Η  ρικίνη προέρχεται από τους σπόρους του εξαιρετικά τοξικής ρετσινολαδιάς.

Η πιο διάσημη όμως πρόσφατη περίπτωση είναι ο θάνατος του Αλεξάντερ Λιτβινένκο, πρώην πράκτορα της  (FSB), τον Νοέμβριο του 2007.

Η αρχική διαπίστωση περί δηλητηρίασης από θάλλιο, υποχωρεί όταν εντοπίζεται στον οργανισμό του  σημαντική ποσότητα του τοξικού ραδιενεργού ισοτόπου πολωνίου 210.   Από την έρευνα προκύπτει  ότι οι δολοφόνοι του  μάλλον το έβαλαν στο τσάι που του πρόσφεραν στην συνάντησή τους.

Τα βιοχημικά όπλα δυστυχώς είναι παρόντα στην σύγχρονη πραγματικότητα.

Από το 2001, παρουσιάζεται το φαινόμενο αποστολής επιστολών σε Αμερικανούς αξιωματούχους με την τοξική ουσία ρικίνη. 

Το 2003, στο Λονδίνο, συνελήφθησαν έξι άτομα με την κατηγορία της προετοιμασίας διεξαγωγής τρομοκρατικής βιολογικής επίθεσης με ρικίνη. 

Το 2005, στο Αφγανιστάν, σύμφωνα με μια έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών προς τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, ανακαλύφθηκαν δύο εργαστήρια ανάπτυξης βιολογικών όπλων της Al Qaeda, τα οποία διέθεταν μικροβιολογικό εξοπλισμό και ήσαν στελεχωμένα με ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό. 

Τον Αύγουστο του 2013 η είδηση για το θάνατο χιλιάδων Σύριων πολιτών, από τη χρήση χημικών όπλων με γόμωση νευροτοξικού αερίου σαρίν, στα προάστια της Δαμασκού συγκλονίζει, ενώ λίγο αργότερα οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα καθώς και μια ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ, το επιβεβαιώνει. Το γεγονός πράγματι είχε ασύμμετρο χαρακτήρα, καθότι πέρα από τη φρικαλεότητα του εγκλήματος φέρει στα πρόθυρα σύγκρουσης ΗΠΑ και Ρωσία. 

Στις 19 Νοεμβρίου 2015, ο Γάλλος πρωθυπουργός, Μανουέλ Βαλς, προειδοποίησε ότι το ISIS/ Daesh ίσως σχεδιάζει χημική ή βιολογική επίθεση και λίγες μέρες αργότερα δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Ευρωκοινοβουλίου μια πολιτική ανάλυση της Μπεατρί 'Ιμεγκαμπ όπου προειδοποιεί ότι η Ε.Ε. και τα κράτη- μέλη της πρέπει να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο μιας χημικής ή βιολογικής επίθεσης από το ISIS (Ισλαμικό Κράτος/ Daesh/ ISIL). Χαρακτηριστικά σημειώνει: «Αυτό έχει κάνει ειδικούς να προειδοποιούν ότι η οργάνωση ίσως να σχεδιάζει να αποπειραθεί τη χρήση όπλων μαζικής καταστροφής, τα οποία έχουν απαγορευθεί διεθνώς. Επί της παρούσης, οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν λαμβάνουν σοβαρά την πιθανότητα εξτρεμιστικές οργανώσεις να χρησιμοποιήσουν χημικά, βιολογικά, ραδιολογικά ή πυρηνικά υλικά σε επιθέσεις στην Ευρώπη. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι επιπτώσεις μιας τέτοιας επίθεσης, εάν κάποια στιγμή γίνει, θα ήταν ακόμα πιο αποσταθεροποιητικές».
Για το ίδιο ζήτημα άλλωστε στην από 5-5-2014 αναφορά της Κομισιόν με τίτλο "on a new EU approach to the detection and mitigation of CBRN-E risks" αναφέρεται μεταξύ των άλλων ότι υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για έναν αποφασισμένο τρομοκράτη να βρει διαθέσιμο ΡΒΧΠ υλικό στην Ευρώπη, ενώ αναφέρονται πάνω από 150 περιπτώσεις διακίνησης ραδιολογικών και πυρηνικών υλικών ετησίως.
Πολλά από τα χημικά που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία για ένα μεγάλο εύρος δραστηριοτήτων είναι τοξικά (TICs- toxic industrial chemicals), ενώ υπάρχει πάντα ο κίνδυνος άτομα τα οποία έχουν πρόσβαση και εργάζονται σε «ευαίσθητους» τομείς να χρησιμοποιήσουν τις γνώσεις τους για επιθέσεις εναντίον κρίσιμων υποδομών (υδραγωγείων, πυρηνικών εγκαταστάσεων κλπ).

Τα αποτελέσματα των βιοχημικών επιθέσεων εν γένει, έχουν πραγματικά τρομοκρατικά αποτελέσματα προκαλώντας σαφώς ασύμμετρα αποτελέσματα, αφού εκτός από τις απώλειες ζωών και σοβαρούς τραυματισμούς, διασπείρουν τον πανικό και τον τρόμο.

Από τα αέρια Μustard – Lewisite (Χλωριωμένους υδρογονάνθρακες, τα θύματα τόσο του 1ου Παγκόσμιου πόλεμου, όσο και εκείνα του πολέμου Ιράκ-Ιράν, στο μεγαλύτερο ποσοστό είχαν βλάβες δέρματος, προβλήματα από τα μάτια και προβλήματα αναπνευστικού. Το αέριο μουστάρδας όπως και οι αλογονομένοι υδρογονάνθρακες βραχείας δομής και δράσης προκαλούν χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις, συνδέονται με το DNA και προκαλούν μεταλλάξεις και αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου. Έχουν τοξική επίδραση στο δέρμα, στο αναπνευστικό, αναπαραγωγικό, ενδοκρινικό, νευρικό σύστημα.

Από τα 5000 χιλιάδες άτομα που εξετάστηκαν σε νοσοκομεία του Tokyo το 1995 μετά από έκθεση τους στο Sarin, τα 531 είχαν ήπια συμπτώματα, με μικρή πτώση χοληνεστεράσης αίματος. Τα 112 είχαν έντονα χοληνεργικά συμπτώματα (αδυναμία, δυσχέρεια αναπνοής, τρόμος δεσμίδων μυών, σπασμοί και πτώση της χοληνεστεράσης από 20-80%). Δώδεκα άτομα πέθαναν και 5 χρειάστηκαν επείγουσα αναπνευστική υποστήριξη. Σε 4 ημέρες 105 από τα 112 άτομα πήραν εξιτήριο.

Μετά το πόλεμο στο Περσικό κόλπο και από μελέτες, βρέθηκαν οι επιπτώσεις της χρόνιας έκθεσης σε μικρές δόσεις των οργανοφωσφορικών στα γονίδια πρωτεϊνών και DNA. Έτσι, εκτός των άμεσων επιπτώσεων παρουσιάζονται επιγενετικές βλάβες (μεταλλάξεις) σε γονίδια, που θα προκαλέσουν κλωνοποιήσεις, δυσπλασίες μυελού, τροποποίηση μορφής και λειτουργίας λεμφοκυττάρων. Από τέτοιες βασικές ενδομυελικές στην αρχή βλάβες θα προκύψουν αργότερα λεμφώματα, αυτοάνοσα νοσήματα ( σκλήρυνση κατά πλάκας), νευρολογικές διαταραχές( νευρίτιδες, μικτού τύπου αισθητικο-κινητικές πολυνευρίτιδες), φλεγμονώδεις βλάβες με τη μορφή μικρο-αγγειϊτιδων, όπως ρευματοειδή αρθρίτιδα, αρτηριοσκλήρυνση κ.ά.

ΠΗΓΕΣ

http://www.kathimerini.gr/164323/article/epikairothta/kosmos/vioxhmika-apo-ton-hraklh-ews-ton-an8raka
https://www.newsbeast.gr/weekend/arthro/2300989/i-tragiki-periptosi-mazikis-dolofonias-stin-archea-ellada-ke-to-ithiko-didagma-ton-progonon-mas
https://www.tovima.gr/2008/11/24/science/ta-biologika-opla-toy-irakli/
http://www.astynomia.gr/images/stories/periodiko/286_4.pdf
https://www.huffingtonpost.gr/2016/01/25/diethnes-russia-bretania-dolofonia-diplomatia_n_9067200.html
http://www.ish.gr/content/attachments2/11_2015/ygeia_ximika%20opla.pdf
https://www.huffingtonpost.gr/2015/12/07/opla-mazikhs-katastrofhs_n_8737494.html
https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-is-new/news/news/docs/20140505_detection_and_mitigation_of_cbrn-e_risks_at_eu_level_en.pdf
http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2015/572806/EPRS_BRI(2015)572806_EN.pdf
http://www.elisme.gr/gr/2013-01-08-09-46-59/item/42-169

Η πετρελαιοκηλίδα διδάσκει επικοινωνιακή διαχείριση κρίσης και κοινωνική ευθύνη.

Των  Γ. Σταμούλη και Ν.Διαμαντή

Προέδρου και Επιτίμου Προέδρου της ΕΑΠΣ

 

Ο Αμπέρ Καμύ  σε μια πράγματι εμπνευσμένη ρήση του σημείωνε: «δεν πρέπει να αποπληροφορούμε ούτε να υποπληροφορούμε. Ο κόσμος δεν είναι ούτε ρόδινος ούτε μαύρος. Είναι απλώς περίπλοκος». 

Τόσο οι Επιχειρησιακοί Φορείς παροχής υπηρεσιών όσο  και το σύνολο των φορέων της κεντρικής διακυβέρνησης και αυτοδιοίκησης, έχουν την υποχρέωση ενημέρωσης της κοινής γνώμης. 

Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται η λογοδοσία, και η διαφάνεια, ενώ δημιουργείται κλίμα εμπιστοσύνης για τις δυνατότητες και την ετοιμότητα των στελεχών, ειδικότερα σε καταστάσεις κρίσης. 

Σε καταστάσεις κρίσης, αναπόφευκτα στην κοινή γνώμη και στο ευρύτερο περιβάλλον που λαμβάνει χώρα το περιστατικό το οποίο έχουμε κληθεί να διαχειριστούμε, επικρατεί πανικός, αναπαράγονται ανυπόστατες φήμες με αποτέλεσμα να ενισχύεται η αβεβαιότητα και η εκτεταμένη ανησυχία. 

Τόσο η κοινωνία, όσο και οι εμπλεκόμενοι με τον οιοδήποτε τρόπο σε μια κατάσταση κρίση, αναζητούν ουσιαστική ενημέρωση και καθοδήγηση από τις αρμόδιες Αρχές, την επίσημη πολιτεία.

Η αποτελεσματική επικοινωνιακή ενός Δημόσιου Φορέα διαχείρισης σε καταστάσεις κρίσης, αποσκοπεί την αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας, ενώ στοχεύει στη δημιουργία εμπιστοσύνης του πολίτη με το κράτος, αναδεικνύει τις δράσεις διαχείρισης, και προβάλλει την επιχειρησιακή ετοιμότητα των Υπηρεσιών.

Το πρόσφατο δυστύχημα με την θαλάσσια ρύπανση στην Αττική, επαναφέρει για πολλοστή φορά τα ζητήματα διαχείρισης κρίσεων στο συνολικό της πλέγμα, επιχειρησιακό-πληροφοριακό-επικοινωνιακό-πολιτικό, κοινωνικό, θέτοντας για πολλοστή φορά το ζήτημα της ξεκάθαρης και επαγγελματικής  διαχείρισης με γνώμονα το  όφελος των πολιτών και της πατρίδας.

Μια διαχείρισης που η πολιτική θα αναλαμβάνει την ευθύνη που  της αναλογεί, και θα κρίνεται από την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων στον δικό της τομέα, περιοριζόμενη παράλληλα στις δράσεις και πρωτοβουλίες με πολιτικό πρόσημο.

Παρόμοιες κρίσεις από το παρελθόν παρέχουν πολύτιμα διδάγματα, που μάλλον παραμένουν σε ιστορικά ή εκπαιδευτικά βιβλία και ανασύρονται για μεταπτυχιακές μελέτες ή  δημοσιογραφική υποστήριξη.

Μάρτης του 1989.  To πετρελαιοφόρο Exxon Valdez της εταιρίας Exxon  στις Η.Π.Α. προσαράζει στο στενό του Prince William  στην Αλάσκα και 260.000 βαρέλια πετρέλαιο πέφτουν στο νερό.

Σε περισσότερα από 1.300 μίλια ακτογραμμής, διαταράσσονται οι  συνθήκες ζωής και διαβίωσης των ανθρώπων της περιοχής και σκοτώνονται εκατοντάδες χιλιάδες πουλιά και θαλάσσια ζώα.

Περισσότερα από 600.000 πουλιά, εκατομμύρια ψάρια και θαλάσσια ζώα βρήκαν ακαριαίο θάνατο, ενώ το φυσικό οικοσύστημα δεν έχει ακόμη ανακάμψει Η ζημιά για τον κλάδο της αλιείας έχει διαρκέσει πολλά χρόνια.  Η Exxon Mobil προκάλεσε μια από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές στην ιστορία της ανθρωπότητας καταστρέφοντας το περιβάλλον, την οικονομία μιας μεγάλης περιοχής, αφανίζοντας 32.000 ψαράδες αλλά και ολόκληρη την πόλη.

Το χρονολόγιο της διαχείρισης εξελίσσεται ως εξής:

• Ο Γενικός Διευθυντής της εταιρίας μέχρι και έξι ημέρες μετά το συμβάν είναι εκτός δημοσιότητας.
• Τη δέκατη ημέρα δημοσιεύεται στον τύπο ολοσέλιδη καταχώρηση της εταιρίας, με την οποία η εταιρία διαβεβαιώνει ότι έδρασε γρήγορα και ικανοποιητικά.
• Τα ρεπορτάζ της πραγματικής κατάστασης, δείχνουν την εικόνα με το απλωμένο πετρέλαιο και περιγράφουν μάλλον μια πιο οκνηρή αντίδραση των υπευθύνων.
• Μετά την πολυήμερη σιγή, ο Γενικός Διευθυντής δίνει συνέντευξη στην ενημερωτική εκπομπή της πρωινής ζώνης του CBS και στην ερώτηση πως θα καθαρίσουν το πετρέλαιο, απαντά ότι δεν ήταν δική του δουλειά να ξέρει τις τεχνικές λεπτομέρειες για τον καθαρισμό του Στενού.
• Το επόμενο διάστημα η εταιρία προχώρησε με γρήγορα βήματα σε αναδιάταξη της δράσης της, διαθέτοντας άφθονους πόρους σχεδόν από όλη την Αμερική για να καθαρίσει την περιοχή.
• Η εικόνα της εταιρίας είχε πλέον αρνητικό πρόσημο, οδηγώντας πολλούς πελάτες της προς ανταγωνστικούς οργανισμούς, ενώ αναταραχή σημειώθηκε και στο διευθυντικό επίπεδο της εταιρίας.
• Με επίσης μεγάλη καθυστέρηση η εταιρία κατάρτισε επικοινωνιακό σχέδιο για να προβάλλει τις δράσεις της για την αποκατάσταση της ζημιάς.

Τέσσερα χρόνια αργότερα η δικαιοσύνη επιβάλλει στην εταιρία  πρόστιμα  900 εκατ. δολάρια για την ζημιά στο στενό και 100 εκατ. για τέσσερα ακόμα πρόστιμα.

Στο σχολιασμό της απόφασης, ο Γεν. Διευθυντής της εταιρίας,  θέλοντας προφανώς να καθησυχάσει τους μετόχους της εταιρίας,(των οποίων  επέκειτο η γενική συνέλευση), δήλωσε: "αυτά τα πρόστιμα δε θα έχουν ιδιαίτερες επιπτώσεις στα οικονομικά μας."

Ο δικαστής που πληροφορήθηκε τη δήλωση και μη έχοντας καθαρογράψει την απόφαση θεώρησε  ότι μάλλον οι αρχικές ποινές έστειλαν λάθος μήνυμα και εκλαμβάνοντάς το, ως έλλειψη μεταμέλειας, απέσυρε την απόφασή του και καθόρισε μεγαλύτερα ποσά.

Μερικά χρόνια αργότερα τον Απρίλιο του  2010   μια έκρηξη στην πλατφόρμα άντλησης πετρελαίου της εταιρείας BP στον κόλπο του Μεξικού εξελίσσεται  σε μια από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές του πλανήτη.

 Η πρώτη αντίδραση του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρίας  ήταν να ισχυριστεί ότι η εταιρεία δεν ευθυνόταν για το συμβάν, ενώ λίγο αργότερα δήλωνε ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της έκρηξης δεν θα ήταν μεγάλες. 

Μετά από μέρες και ενώ οι επιπτώσεις της έκρηξης ήταν πρώτη είδηση παγκοσμίως προκαλώντας αφόρητη πίεση στην BP, ο διευθυντής  σχολίαζε ότι "ήθελε πίσω την παλιά του ζωή".

Η δήλωση αυτή θεωρήθηκε ιδιαίτερα προκλητική, δεδομένου ότι ήδη έντεκα άνθρωποι είχαν χάσει τη δική τους ζωή. Ο Χέιγουορντ, αναγκάσθηκε σε παραίτηση και η BP πλήρωσε αμύθητα ποσά για αποκατάσταση του περιβάλλοντος και της φήμης της. 

Αντί οιουδήποτε άλλου επιλόγου αντιγράφουμε την εξαιρετική περιγραφή για το  θέμα του 

 Σύμβουλου Επικοινωνίας Θαλή  Κουτούπη: 

«Δυστυχώς το κατεστημένο σύστημα είναι έντονα εθισμένο στην παραπλάνηση, στη μισή αλήθεια, στο ψέμα, στην προπαγάνδα. Και όταν λέω κατεστημένο εννοώ και το πολιτικό και το οικονομικό και το επιχειρηματικό. Πρακτικές που βρίσκονται στον αντίποδα των αρχών της Διαχείρισης Κρίσεων. Η Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων είναι ένα πολύ δύσκολο "άθλημα", που απαιτεί λεβεντιά, εντιμότητα, ειλικρίνεια και την βαθιά πεποίθηση πως η αλήθεια είναι πάντοτε καλύτερη απ' το ψέμα. Ο λαός είναι έτοιμος και πρόθυμος να συγχωρήσει ένα λάθος που ομολογείται. Δε συγχωρεί, όμως, ποτέ την κοροϊδία! Όταν γίνεται ένα λάθος πρέπει πρώτος να βγεις να το ομολογήσεις και να το παραδεχτείς -πριν από τα ΜΜΕ- και να δεσμευτείς πως δεν πρόκειται να ξαναγίνει και τι μέτρα λαμβάνεις γι' αυτό.  Εδώ η εμπειρία δείχνει πως ο πολιτικός και επιχειρηματικός κόσμος αδυνατούν να αποδεχτούν και να εφαρμόσουν αυτή τη βασική αρχή της Διαχείρισης Κρίσεων»

Για το ζήτημα της επικοινωνιακής διαχείρισης κρίσεων είναι αναρτημένο στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη της ΕΑΠΣ σχετικό εγχειρίδιο στην διεύθυνση 
http://www.eaps.gr/wp-content/uploads/2015/09/2015-09-01-ΜΜΕ.pdf

ΠΗΓΕΣ

Διαχείριση κρίσεων R.Heath

http://gnora.com/el/gnora-news/

http://www.lifo.gr/team/sansimera/56311

http://www.epirusday.gr/news/o-thalis-koutoupis-sto-view-master-dimitris-lampris